HƯỚNG DẪN ĐĂNG BÀI, THẢO LUẬN TRÊN DIỄN ĐÀN TRƯỜNG THCS TÂN AN.

I.Cách thức đăng bài, gởi thư lên diễn đàn.

Có 2 cách để tạo một chủ đề thảo luận trên diễn đàn hoặc đặt câu hỏi, chia sẻ thông tin, tài liệu với các thành viên:

Cách 1: Gửi email đến:
thcstanan@googlegroups.com
Đây là cách tốt nhất. Vui lòng ghi rõ nội dung thảo luận trên tiêu đề (subject).

Cách 2:  Truy cập trực tiếp vào địa chỉ sau:
https://groups.google.com/forum/#!forum/thcstanan 
Đăng nhập bằng tài khoản Email của mình, để tạo chủ đề mới và xem các trao đổi, thảo luận trên diễn dàn (hạn chế dung lượng file đính kèm). 

II. Tham gia vào các cuộc trao đổi.
https://groups.google.com/forum/#!forum/thcstanan
- Đăng nhập, xem chủ đề. Chỉ cần nhấn trả lời (reply) cho một chủ đề nào đó. Viết nội dung thảo luận và gởi đi.

- Xin lưu ý là khi thầy cô reply thì nội dung đó sẽ đi đến tất cả các thành viên trong diễn đàn. Nên nếu có trao đổi riêng dành cho 1 người nào đó, vui lòng gửi đến email riêng của người cần nhận (danh bạ đã được nạp sẵn).

Lưu ý: Chỉ đăng những nội dung phục vụ cho chuyên môn, giáo dục, xây dựng nội bộ.

Xin cảm ơn!

Học sinh Việt Nam xếp hạng cao hơn Anh, Mỹ

Chương trình đánh giá học sinh quốc tế PISA 2012 vừa công bố kết quả khảo sát, theo đó, học sinh Việt Nam xếp thứ 17 về Toán trên tổng số 65 nước tham gia. Vị trí này cao hơn nước Mỹ và Vương quốc Anh. 

Thứ trưởng GD&ĐT Nguyễn Vinh Hiển cho biết, rất bất ngờ khi nhận được kết quả khảo sát PISA 2012 của Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) vào ngày 3/12. Theo đó, OECD đã tiến hành khảo sát hơn 510.000 học sinh ở 65 quốc gia và nền kinh tế về khả năng ở các môn: Toán, Đọc hiểu và Khoa học, trong đó tập trung chủ yếu vào môn Toán.

Bảng xếp hạng môn Toán của khảo sát PISA 2012.

Việt Nam xếp thứ 8 về Khoa học (528 điểm), thứ 17 về Toán (511 điểm) và thứ 19 về Đọc hiểu (508 điểm). Khu vực Đông Nam Á có 5 nước tham gia gồm Việt Nam, Singapore, Thái Lan, Malaysia và Indonesia thì Việt Nam đứng thứ 2 sau Singapore.

Ở môn Toán, học sinh Thượng Hải (Trung Quốc) dẫn đầu với điểm số trung bình 613. Việt Nam cao hơn mức trung bình (494 điểm) và có thứ hạng cao hơn nhiều so với các nước phát triển như Anh (494 điểm, xếp thứ 26), Pháp (495 điểm), và Mỹ (481 điểm, xếp thứ 31).

"So với kỳ vọng đạt mức trung bình hoặc dưới trung bình thì vị trí thứ 17 môn Toán của học sinh Việt Nam trong lần đầu tiên tham gia khảo sát PISA là kết quả đáng khích lệ. Việt Nam là nước có thu nhập bình quân đầu người thấp nhất trong 65 nước tham gia nhưng chất lượng học sinh đã gây bất ngờ cho cả thế giới", ông Hiển nói.

PGS Văn Như Cương, Hiệu trưởng trường THPT Dân lập Lương Thế Vinh (Hà Nội) cũng cho rằng, kết quả khảo sát PISA rất đáng cổ vũ bởi đây không phải là kỳ thi mà là kỳ kiểm định chất lượng. PISA không lựa chọn ai đỗ, ai trượt mà xem xét trình độ, mức độ của học sinh Việt Nam như như thế nào so với với khu vực và thế giới.

Thứ trưởng GD&ĐT Nguyễn Vinh Hiển cho biết, ông rất bất ngờ khi nhận được kết quả khảo sát PISA 2012 bởi khi tham gia chỉ kỳ vọng đạt mức trung bình hoặc dưới trung bình. Ảnh: HT.

OECD lựa chọn mẫu trường và học sinh tham gia PISA một các ngẫu nhiên trên cơ sở nguồn dữ liệu học sinh toàn quốc do Việt Nam cung cấp. Theo đó, Việt Nam có 162 trường thuộc 59 tỉnh, thành phố tham gia PISA 2012. Có 4 tỉnh, thành phố không có trường rơi vào mẫu khảo sát là Điện Biên, Lai Châu, Bắc Kạn và Cần Thơ. Đối tượng tham gia PISA ở Việt Nam là học sinh 17 tuổi, chủ yếu rơi vào lớp 10 THPT chính quy, ngoài ra còn có học sinh trường nghề, trường THCS, trung tâm GDTX.

"Việt Nam xác định tham gia PISA trước tiên để học hỏi kinh nghiệm đánh giá giáo dục của quốc tế và biết giáo dục nước ta ở đâu so với các nước phát triển trên thế giới. OECD sẽ phân tích kết quả, các nhân tố ảnh hưởng đến kết quả và đưa ra các khuyến nghị về chính sách giáo dục cho các quốc gia, qua đó, Việt Nam sẽ biết mình nên làm gì để hội nhập quốc tế và phát triển giáo dục", Thứ trưởng Nguyễn Vinh Hiển nói.

PISA (Chương trình quốc tế đánh giá học sinh) là chương trình nghiên cứu so sánh, đánh giá chất lượng giáo dục lớn nhất trên thế giới từ trước đến nay. PISA được triển khai với mục đích kiểm tra, đánh giá và so sánh trình độ học sinh ở độ tuổi 15 giữa các nước trong khối OECD (Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế) và các nước khác trên thế giới. Chương trình này được tổ chức định kỳ 3 năm một lần, và năm nay là lần đầu tiên Việt Nam tham gia.

Hoàng Thùy

Xây dựng trường học thân thiện - Những khó khăn bên ngoài cổng trường

Bắt đầu từ năm học 2008 – 2009, Bộ Giáo dục & Đào tạo đã phát động phong trào thi đua xây dựng "Trường học thân thiện, học sinh tích cực" với mục tiêu xây dựng một môi trường giáo dục an toàn, hiệu quả, tạo điều kiện cho học sinh được đến trường một cách an toàn và thân thiện. Thế nhưng, hiện nay, để thực hiện được mục tiêu này với một số trường học dường như nằm ngoài tầm tay. Giáo viên và học sinh trong các trường này đang ngày ngày phải đối mặt với môi trường ô nhiễm mà việc khắc phục chúng thực sự vượt quá khả năng của nhà trường.

Trên độ dài chưa đầy 2 cây số dọc trục đường Phan Trọng Tụê (Hà Nội) có tới 5 trường học (2 trường mầm non, 2 trường THCS và 1 trường tiểu học). Những trường học này bị ken giữa hàng loạt các công ty, nhà máy, xí nghiệp, xưởng sản xuất… nằm chen chúc, trong đó đáng chú ý nhất là Nhà máy phân lân Văn Điển và Nhà máy pin Văn Điển. Các trường học này phải đối mặt thường trực với tiếng ồn, bụi bặm và độc hại.

Nhìn bên ngoài, ngôi trường THCS Tam Hiệp (Thanh Trì, Hà Nội) đẹp đẽ, khang trang tưởng như rất thoáng đãng bởi nằm giữa cánh đồng và những hồ nước lộng gió. Thế nhưng ít ai biết nỗi khổ mà các thầy cô giáo và học trò trong trường hàng ngày phải chịu đựng. Nguyên nhân chính không phải trường gần ngay nghĩa trang Văn Điển hay sát con đường Phan Trọng Tuệ lúc nào cũng rầm rập ô tô và mù mịt khói bụi mà chính là từ những bụi bặm và hơi ngạt xả ra từ Nhà máy phân lân Văn Điển. Thầy Nguyễn Quang Cổn - Hiệu trưởng nhà trường cho biết, chiều nào Nhà máy phân lân Văn Điển cũng xì hơi ngạt với mùi khó chịu và gây khó thở, mỗi khi có gió Đông Nam, trường như một cái phễu hứng trọn. Mặc dù các lớp học phải đóng kín cửa nhưng cũng chỉ bớt được phần nào. Bàn ghế trong trường phải lau hàng ngày, quạt, máy móc… cũng thường xuyên phải lau chùi vì bụi. Trên sân trường dù được trồng khá nhiều cây xanh nhưng cây nào cũng còi cọc, khô héo, không phát triển xanh tốt được như bình thường. Mới đây, nhà trường đã thay thế hai cây phượng bằng cây sống khoẻ như xà cừ, hy vọng sẽ sớm mang lại bóng mát và góp phần giảm bớt khói bụi. Lãnh đạo nhà trường và cả nhân dân địa phương cũng đã nhiều lần kiến nghị về những ảnh hưởng độc hại đối với sức khoẻ và sản xuất do nhà máy gây ra. Theo thầy Cổn, đã có chủ trương di dời nhà máy nhưng không biết bao giờ mới thực hiện được.

Cũng nằm trên trục đường Phan Trọng Tuệ nhưng Trường THCS thị trấn Văn Điển lại phải chịu một nỗi khác. Trường có diện tích chật hẹp, nằm cách đường Phan Trọng Tụê chưa đầy trăm mét, cách ga Văn Điển sau đó là đường quốc lộ chỉ vài chục mét, sát bên lại là Trường mầm non thị trấn Văn Điển. Khi trường bắt đầu vào giờ học thì cũng là lúc học sinh ở trường mẫu giáo ra sân múa hát. Tiếng hát, tiếng đàn làm việc học dạy học của cả cô trò bị mất tập trung. Tuy nhiên, theo tâm sự của hiệu trưởng nhà trường, cô Nguyễn Thị Bích Thu, thì "Thị trấn Văn Điển này đất đai chật hẹp quá, tìm được một địa điểm xây trường cũng là quá tốt rồi, hai bên phải thông cảm và chịu đựng lẫn nhau thôi". Thế nhưng, điều đáng nói không phải là âm thanh dễ chịu của tiếng đàn hát. Ngồi trong trường có thể "cảm nhận" rõ ràng nhất mọi thứ âm thanh ồn ã, hỗn độn khác: tiếng động cơ, tiếng còi tàu xe… Không thể nói tiếng tàu chạy xình xịch, tiếng còi rúc, rồi khi chắn tàu, hàng dãy ô tô dài cả cây số bấm còi inh ỏi… không ảnh hưởng gì đến việc dạy và học. Ngoài tiếng ồn, học sinh trong trường phải đối mặt với những nguy hiểm khi đi đến trường. Thường giờ chắn tàu cũng đúng vào lúc học sinh tan trường, xe máy, ô tô ùn tắc nên việc các em qua đường luôn cận kề nguy hiểm. Việc 11h30 tan học mà mãi đến 12 giờ các em mới qua nổi đường tàu là chuyện thường tình. Bụi bặm cũng là nỗi ám ảnh với nhà trường dù sân trường luôn rợp bóng cây xanh.

Trường THCS Mai Dịch (Cầu Giấy, Hà Nội) có cơ sở vật chất rất khang trang, sân trường rộng rãi và luôn sạch sẽ, phòng học kiên cố ẩn hiện giữa những lùm cây xanh rợp. Sẽ không có gì đáng phàn nàn về môi trường sư phạm ở đây nếu như liền kề cạnh trường không là Nhà tang lễ của bệnh viện 198. Không cần nói nhiều cũng có hiểu được việc chỉ cách nhà tang lễ một bức tường có những phiền phức như thế nào. Mỗi khi nhà tang lễ hoạt động, tiếng kèn trống, tiếng khóc tang thương bao trùm không khí nhà trường, không chỉ át đi những lời giảng mà còn ảnh hưởng không tốt đến tâm lý của cả thầy và trò. Mà một tuần, nhà tang lễ này thường có đến 2- 3 ngày hoạt động. Đó là chưa kể việc người, xe cộ đến viếng làm tắc nghẽn con phố chật hẹp gây khó khăn cho học sinh nếu đúng lúc chuẩn bị vào học hoặc giờ tan trường. Thế nhưng, nỗi khổ của nhà trường không chỉ dừng lại ở đó. Cũng sát bờ tường ngăn cách trường và nhà tang lễ là một máy phát điện của bênh viện. Mỗi khi hoạt động, ngoài tiếng ồn khó chịu chiếc máy này còn xả cả khói. Mặc dù, gần đây, bệnh viện đã thêm ống khói nhưng cũng chỉ hạn chế khói làm khói không xông thẳng vào trường. Thêm nữa, khu xử lý rác đặt đâu đó ở khu vực bệnh viện mỗi tháng hoạt động đôi ba lần cũng làm khốn khổ thầy trò trong trường. Theo lời thầy hiệu phó Chu Triệu Thành thì khói bay ra từ khu xử lý rác của bệnh viện có mùi vô cùng khó chịu của cao su, nhựa,… Mặc dù đã "quen" nhưng nhiều khi vẫn giật mình nghĩ đó là do thiết bị điện nào cháy. Không thể nói mùi khói này không gây hại gì đến sức khoẻ. Cách đây vài năm, sau khi nhà trường kiến nghị lên UBND phưòng, quận và bệnh viện cũng có người về để đo độ mùi nhưng sau đó không thấy phản hồi gì lại. Không có cách nào khác, đành cam chịu vậy. Ngoài mùi khói, ngôi trường này còn phải "gánh" thêm mùi từ ống cống của cả khu dân cư. Đường cống thoát nước này chạy dọc khu sân sau, ôm lấy hai mặt khu vực nhà trường, qua trường tiểu học Mai Dịch rồi ra đường lớn. Mặc dù đã được bịt kín nhưng mỗi khi trở trời chúng vẫn bốc ra mùi khó chịu.

Sân sau Trường THCS Mai Dịch nhìn sang Nhà tang lễ

Ông Nguyễn Văn Quý, Trưởng phòng Giáo dục – Đào tạo huyện Gia Lâm cho biết, trước đây, trên địa bàn huyện có bốn trường phải gánh chịu "án oan" này là Trường THCS và Tiểu học Cổ Bi, Trường mầm non bán công Cổ Bi và Trường tiểu học Nông Nghiệp. Áp sát với tường bao phía bên trái của Trường tiểu học Cổ Bi (Trường THCS Cổ Bi nằm sát bên phải trường) là khu nhà xưởng cao 3 tầng của Công ty 27/7. Mỗi khi có gió Bắc thổi về, trường tràn ngập mùi khét đậm đặc của nhựa và hoá chất, gây khó thở, chóng mặt. Trường mầm non bán công Cổ Bi đối diện ngay với nơi tập kết rác thải sinh hoạt của dân cư thôn Vàng. Tuy nhiên, đến nay, do Nhà trường và nhân dân khu vực nhiều lần kiến nghị nên Công ty 27/7 cũng đã chuyển khu xưởng ra cách xa trường. Công ty môi trường cũng đã chuyển nơi tập kết rác xa ra mấy trăm mét và xây tường chắn. Duy nhất còn Trường tiểu học Nông Nghiệp. Án ngữ trước cổng trường là một mương nước thải lớn của Trường đại học Nông Nghiệp. Mặc dù chưa được kiểm tra về độ độc hại nhưng nhìn dòng nước đen thường xuyên bốc mùi cũng đủ thấy những tác động không tốt đến cảnh quan và môi trường trường học. Phòng Giáo dục – Đào tạo Gia Lâm đã kiểm tra và yêu cầu địa phương khắc phục tình trạng này để trả lại sự trong sạch cho cảnh quan nhà trường, nhưng chưa biết đến bao giờ mới được giải quyết.

Khi phát động phong trào "Trường học thân thiện, học sinh tích cực", Bộ Giáo dục - Đào tạo mong muốn huy động sức mạnh tổng hợp của các lực lượng trong và ngoài nhà trường để xây dựng môi trường giáo dục an toàn và hiệu quả. Hy vọng rằng sẽ thực sự có một sự chung lòng, góp sức để hàng ngàn học sinh và giáo viên không phải tiếp tục dạy, học trong môi trường ô nhiễm như hiện nay.

N.N

Những vướng mắc trong miễn, giảm học phí cho HS - SV hộ nghèo, khó khăn

(GD&TĐ) - Tiến độ thực hiện việc xây dựng nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 49/2010/NĐ-CP, những bất hợp lý, tồn tại, vướng mắc của Nghị định 49 đến tỷ lệ nộp hồ sơ tuyển sinh năm học 2013 - 2014... là nội dung trả lời của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT được cử tri quan tâm.

Cử tri hỏi:

Thủ tục miễn, giảm học phí cho học sinh, sinh viên các hộ nghèo, học sinh vùng đặc biệt khó khăn hiện nay rất phiền hà, gây khó khăn cho học sinh, sinh viên và gia đình, vì các em phải đóng tiền học phí tại các trường theo học (có gia đình phải đi vay lãi để cho con đóng học, vì hộ nghèo không có tiền), sau đó lấy giấy xác nhận về địa phương để nhận tiền hỗ trợ, nhưng thời gian kéo dài, hàng năm sau mới nhận được tiền hỗ trợ. Đề nghị Nhà nước xem xét, sửa đổi quy định về các thủ tục thanh toán được thuận lợi hơn, kịp thời; cho thực hiện theo thủ tục như trước đây là thực hiện miễn giảm tại các trường”.

... Hiện nay, Bộ GD&ĐT đang phối hợp với Bộ Tài chính và Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội xây dựng dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 49/2010/NĐ-CP để điều chỉnh những bất hợp lý và khắc phục những tồn tại, vướng mắc trong quá trình thực hiện thời gian qua, trong đó có kiến nghị về việc thực hiện phương thức cấp bù học phí. Dự kiến Nghị định sẽ trình Chính phủ và xin ý kiến các bộ, ngành liên quan trong tháng 9/2012.

 

Xin Bộ trưởng cho biết:

 

- Bộ đã trình Chính phủ và xin ý kiến các Bộ, ngành như dự kiến chưa? Nếu đã thực hiện thì vào thời gian nào và khi nào thì Nghị định thay thế Nghị định 49 được thực hiện?

 

- Nếu chưa trình, lý do tại sao? Khi nào trình và khoảng thời gian nào thì có Nghị định thay thế Nghị định 49?

 

- Với những bất hợp lý, tồn tại, vướng mắc của Nghị định 49 trong thời gian vừa qua, có ảnh hưởng gì đến tỷ lệ nộp hồ sơ tuyển sinh năm học 2013 - 2014 không?

 

Bộ trưởng trả lời:

 

1. Về việc xây dựng nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 49/2010/NĐ-CP (gọi tắt là Nghị định 49).

 

Bộ GD&ĐT đã chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội kiểm tra và tổ chức hội thảo với các Sở GD&ĐT, Sở Lao động, Thương binh và Xã hội tại 26 tỉnh, thành phố để lấy ý kiến sửa đổi, bổ sung Nghị định 49; Xin ý kiến góp ý của 63 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, 19 Bộ, ngành liên quan để hoàn thiện dự thảo.

 

Ngày 2/4/2013, Bộ GD&ĐT đã trình Chính phủ dự thảo nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định 49. Về cơ bản, các thành viên Chính phủ nhất trí với dự thảo do Bộ GD&ĐT trình và có góp ý một số nội dung.

 

Ngày 6/6/2013, Bộ GD&ĐT đã trình Chính phủ báo cáo tiếp thu, giải trình các góp ý của các thành viên Chính phủ để Thủ tướng Chính phủ xem xét, ký ban hành nghị định.

 

2. Về ảnh hưởng của những bất hợp lý, tồn tại, vướng mắc của Nghị định 49 đến tỷ lệ nộp hồ sơ tuyển sinh năm học 2013 - 2014.

 

Số liệu thống kê cho thấy, trong những năm gần đây, tổng số hồ sơ đăng ký dự thi tuyển sinh đại học, cao đẳng giảm theo từng năm.

 

Chúng tôi đang theo dõi sát sao để nghiên cứu, phân tích các nguyên nhân của hiện tượng này, nhưng hiện nay chưa làm rõ được mối liên quan trực tiếp giữa những vướng mắc, bất hợp lý của Nghị định 49 và tỷ lệ nộp hồ sơ tuyển sinh.  

Vừa qua, nhiều cử tri đã bày tỏ sự quan tâm cũng như đặt ra những câu hỏi với Bộ trưởng Bộ GD&ĐT về các vấn đề nóng trong lĩnh vực giáo dục. Với tinh thần cầu thị, không né tránh, Bộ trưởng Phạm Vũ Luận đã trực tiếp và thẳng thắn giải đáp. Báo Giáo dục & Thời đại vàGiáo dục và Thời đại điện tử (gdtd.vn) trân trọng đăng tải một số câu trả lời của Bộ trưởng với cử tri.

 

PV ghi

Các giải pháp khắc phục tệ nạn xã hội trong học đường

(GD&TĐ) - Trước thực trạng vấn đề tệ nạn xã hội gắn với tội phạm trong giới trẻ, bạo lực học đường... cử tri quan tâm đến các giải pháp đột phá của ngành giáo dục để góp phần giải quyết tận gốc vấn đề. Bộ trưởng Phạm Vũ Luận đã có câu trả lời rất cụ thể tới cử tri.

Nền nếp GD trong nhà trường được củng cố mạnh mẽ nhờ các biện pháp giáo dục toàn diện. Ảnh: gdtd.vn

Cử tri hỏi:

Thực trạng vấn đề tệ nạn xã hội gắn với tội phạm của giới trẻ xảy ra còn nhiều: Hành xử giang hồ, bạo lực học đường, thậm chí cướp trong học đường... Cùng với đó là sự vô cảm, mất nhân tính - vấn đề rất cấp thiết và rất khó giải quyết, cần có thời gian và sự phối hợp nhiều ngành. Riêng ngành Giáo dục, Bộ trưởng có giải pháp gì đột phá để giải quyết được gốc của vấn đề.

Bộ trưởng trả lời:

Bộ GD&ĐT đang triển khai rất mạnh mẽ việc thanh kiểm tra, xử lý những vi phạm, tiêu cực, trục lợi trong các cơ sở giáo dục, đào tạo và một bộ phận cán bộ quản lý, giáo viên để làm cho môi trường giáo dục trong lành, nơi hình thành nhân cách của học sinh, sinh viên được thuận lợi.

Đánh giá thực trạng:

Công tác giáo dục đạo đức trong học sinh, sinh viên trong những năm vừa qua đã có những đổi mới, tiến bộ và thu được những kết quả tốt, nhiều tấm gương học sinh nghèo vượt khó vươn lên trong học tập, nhiều tấm gương trong tu dưỡng, trong hoạt động cộng đồng, có cả những tấm gương đã hy sinh thân mình vì việc nghĩa làm lay động tình người.

Tuy nhiên bên cạnh những thành công đó, tình trạng bạo lực học đường có những diễn biến phức tạp, vấn đề đạo đức học sinh cũng có những diễn biến mới.

Xác định nguyên nhân:

- Do đặc điểm tâm lý lứa tuổi của học sinh, đang trong giai đoạn phát triển mạnh về thể chất và tâm lý, muốn tự khẳng định mình và hiếu động, cho nên có những hành động không đúng như xã hội mong muốn.

- Sự phát triển nhanh của nền kinh tế thị trường kéo theo những mặt tiêu cực tác động trực tiếp đến sự hình thành nhân cách của thế hệ trẻ.

- Những hành vi bạo lực xuất hiện nhiều trong đời sống xã hội, ngay trong gia đình, trong cộng đồng, xuất hiện tràn ngập trong phim ảnh, Internet, sách báo cũng tạo nên những khó khăn trong việc giải quyết bạo lực và giáo dục đạo đức cho học sinh, sinh viên.

- Về phía nhà trường và ngành Giáo dục: Phương pháp và nội dung giáo dục đạo đức cho học sinh, sinh viên còn hạn chế, chưa tạo được sự lôi cuốn chủ động, chưa tạo nên xúc cảm sâu sắc cho học sinh; Giáo dục đạo đức, lối sống bằng nêu những tấm gương tốt của những người xung quanh, của thầy, cô giáo và trong xã hội chưa được nhiều;

Việc phối kết hợp giữa nhà trường với gia đình và xã hội trong việc quản lý học sinh, sinh viên, đảm bảo môi trường an ninh cho học tập cũng như rèn luyện chưa được chặt chẽ; Việc giáo dục kỹ năng sống chưa thực sự đi vào chiều sâu và thiếu nhiều các điều kiện cần thiết để triển khai; Công tác tư vấn tâm lý cho học sinh đã có bước đầu nhưng chưa đáp ứng được yêu cầu thực tiễn.

Giải pháp khắc phục:

Ngành Giáo dục tiếp tục triển khai việc giảm tải, đổi mới nội dung dạy học, kiểm tra, đánh giá và thi. Từ thay đổi trong cách thi dẫn đến thay đổi cách học, cách dạy trong nhà trường. Những đổi mới bước đầu của ngành đã có kết quả trong việc tạo lập cái "sáng", cái "trong" và đẩy lùi "tiêu cực" trong ngành, trong nhà trường và trong xã hội.

Để giải quyết những vấn đề trên, ngành GD - ĐT trước hết đã chủ động thực hiện đổi mới nội dung phương pháp dạy, học và thi cử nói chung với tất cả các môn và nói riêng với môn liên quan đến giáo dục đạo đức, giáo dục công dân; Đề ra nhiệm vụ tăng cường giáo dục đạo đức lối sống, kỹ năng sống cho học sinh và sinh viên trong các hoạt động giáo dục, trong đó kết hợp tốt việc “dạy người” thông qua “dạy chữ”, “dạy nghề”.

Đồng thời, Bộ GD&ĐT đã và đang chỉ đạo đồng bộ nhiều giải pháp:

- Chỉ đạo lồng ghép cuộc vận động “Học tập, làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” với cuộc vận động “Mỗi thầy, cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo”, bằng tấm gương thực tiễn và bằng hành động cụ thể của thầy, cô giáo trong nhà trường để lôi cuốn, thuyết phục học sinh, sinh viên.

Việc này được triển khai đồng thời trên 2 hướng: Tôn vinh những tấm gương sáng trong ngành, đồng thời xử lý nghiêm những hiện tượng vi phạm. Bộ Giáo dục và Đào tạo đang triển khai rất mạnh mẽ việc thanh kiểm tra, xử lý những vi phạm, tiêu cực, trục lợi trong các cơ sở giáo dục, đào tạo và một bộ phận cán bộ quản lý, giáo viên để làm cho môi trường giáo dục trong lành, nơi hình thành nhân cách của học sinh, sinh viên được thuận lợi.

- Tiếp tục triển khai việc giảm tải, đổi mới nội dung dạy học, kiểm tra, đánh giá và thi. Từ thay đổi trong cách thi dẫn đến thay đổi cách học, cách dạy trong nhà trường.

Ví dụ: Bài thi văn tốt nghiệp THPT năm nay, khi chấm, rất nhiều bài thi mực nhòe nước mắt của người viết và nước mắt của cả thày cô giáo, tạo nên sự lay động không chỉ cho học sinh, cho cả các thầy cô giáo và người lớn. Đây không còn chỉ là bài thi, đây là một bài học bổ ích. Những đổi mới bước đầu của ngành đã có kết quả trong việc tạo lập cái "sáng", cái "trong" và đẩy lùi "tiêu cực" trong ngành, trong nhà trường và trong xã hội.

- Chỉ đạo tăng cường các hoạt động ngoại khóa ngoài giờ lên lớp. Bộ đã ban hành và có hướng dẫn chi tiết về việc thực hiện chương trình giáo dục ngoài giờ lên lớp hàng năm, phù hơp với từng lứa tuổi, từng cấp học và các địa phương, theo từng chủ đề và thời gian, để giúp cho việc học văn hóa cũng như việc rèn luyện sức khỏe và hình thành nhân cách của các cháu phối hợp đồng bộ với nhau.

- Bộ GD&ĐT, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng với Trung ương Đoàn, Hội phụ nữ Việt Nam đã tiến hành ký kết các văn kiện phối hợp triển khai xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực nhằm phát huy tổng hợp nguồn lực sức mạnh của nhà trường, của xã hội, của các tổ chức chính trị, đoàn thể để chăm lo hoạt động của nhà trường cũng như việc học, việc rèn luyện của học sinh.

Hiện nay, trên 7.000 di tích đã được giao cho ngành giáo dục để học sinh cùng các thầy cô giáo chăm sóc các di tích, qua đó tìm hiểu, học tập, sưu tầm, giới thiệu với các du khách, với những người thăm quê, thăm trường, thăm di tích. Việc này nhằm tạo nên sự hiểu biết và lòng yêu mến, biết ơn đối với cha ông, đối với quê hương, trên cơ sở đó là đối với đất nước.

Bộ GD&ĐT cùng với Bộ Văn hóa cũng đã triển khai theo ngành dọc, tạo điều kiện thuận lợi nhất trong việc miễn và giảm các vé khi học sinh vào các bảo tàng, di tích tham quan, học tập, tạo thuận lợi cho việc đổi mới việc dạy văn, dạy sử, các môn khoa học, xã hội và nhân văn.

Sự phối hợp của Bộ GD&ĐT cùng với ngành Văn hóa trong việc triển khai dạy hát dân ca có những kết quả rất tốt góp phần bồi dưỡng tình yêu quê hương, giữ gìn bản sắc dân tộc, bản sắc văn hóa và bồi đắp tình cảm của học sinh.

Với Trung ương Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh, nội dung phối hợp tập trung vào việc tổ chức các hoạt động tập thể để hình thành nhân cách, lối sống, thế giới quan của học sinh, sinh viên thông qua nhiều hoạt động, rõ nhất là hoạt động thanh niên tình nguyện đã có trong nhiều năm và có những kết quả rất tốt.

Với Hội liên hiệp phụ nữ Việt Nam, Bộ GD&ĐT phối hợp để triển khai ở các nhà trường, đặc biệt ở vùng khó khăn, vùng đồng bào dân tộc việc đảm bảo “3 đủ” cho các em: đủ ăn, đủ mặc và đủ sách vở để cho các cháu đi học; Triển khai việc chăm sóc bà mẹ Việt Nam anh hùng, các đối tượng người có công với nước, hoàn cảnh khó khăn để thể hiện lòng kính trọng biết ơn và chia sẻ giúp đỡ khó khăn.

- Bộ GD&ĐT đã ký kết với Bộ Công an Thông tư phối hợp phòng, chống ma túy, đảm bảo an ninh trong nhà trường và ngoài nhà trường giúp học sinh tránh bị người khác đánh, bị trấn lột và hạn chế học sinh đánh nhau.

- Bộ GD&ĐT cùng với Ủy ban an toàn giao thông Quốc gia và Bộ Giao thông vận tải cũng đã ký kết quy chế phối hợp để triển khai việc đảm bảo an toàn tính mạng của các cháu trong quá trình đi học, nhất là đối với học sinh ở bậc học trung học cơ sở, trung học phổ thông.

- Với các Hội Khoa học, Bộ GD&ĐT đã ký kết quy chế phối hợp với Hội Khoa học Lịch sử, Hội nhà văn, Hội Toán học, Hội Vật lý và nhiều hội khác để triển khai việc đổi mới nội dung chương trình, phương pháp dạy và học các môn khoa học này.

Đồng thời thông qua việc dạy, việc học, thi cử để góp phần bồi dưỡng hình thành nhân cách, nhận thức cho học sinh, sinh viên để vừa nâng cao đạo đức cũng như vừa đẩy lùi bạo lực học đường.

PV ghi

Nguyên tắc đổi mới chương trình và sách giáo khoa phổ thông

 

(GD&TĐ) - Cử tri quan tâm và đặt câu hỏi tới Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Phạm Vũ Luận về các vấn đề liên quan đến chương trình sách, giáo khoa phổ thông... 

 

Niềm vui của học sinh huyện Dương Minh Châu (Tây Ninh) trong ngày nhận sách chuẩn bị năm học mới. Ảnh: gdtd.vn

 

Cử tri hỏi:

 

Qua giám sát về chất lượng sách giáo khoa tại Cần Thơ, có đánh giá cho rằng việc cải cách giáo khoa vừa qua  thiếu một chương trình tổng thể từ đầu, thực hiện theo hình thức cuốn chiếu, từng năm nên hiệu quả đạt không cao như mong muốn, cần rút kinh nghiệm.

 

Bộ trưởng suy nghĩ sao về đánh giá trên?

 

Bộ trưởng trả lời:

 

Một trong những nguyên tắc được quán triệt trong xây dựng chương trình và sách giáo khoa là phải đảm bảo tính thống nhất, liên thông từ lớp 1 đến lớp 12, lớp sau kế thừa lớp trước. 

 

Trong chu kỳ làm sách giáo khoa trước đây, do thời gian chuẩn bị ngắn, vai trò của tổng chủ biên, chủ biên từng bộ sách các môn của từng năm học và chủ biên của mỗi môn học trong cả hệ thống chưa thực hiện đầy đủ, nên chương trình và sách giáo khoa hiện hành chưa thật sự liên thông, thống nhất và đó là một trong những nguyên nhân góp phần gây ra hiện tượng quá tải. 

 

Bộ Giáo dục và Đào tạo đã được nghiêm túc tổng kết, đánh giá, rút kinh nghiệm việc xây dựng chương trình và sách giáo khoa các lần trước đây để tổ chức xây dựng chương trình, sách giáo khoa phổ thông giai đoạn sau năm 2015. 

 

Việc triển khai đại trà chương trình và sách giáo khoa được tiến hành theo hình thức cuốn chiếu là việc bắt buộc phải làm đối với mỗi quốc gia và chu kỳ thay sách nào cũng phải thực hiện, vì theo nguyên tắc sư phạm, chỉ các cháu khi học xong chương trình đổi mới ở lớp dưới mới theo học được chương trình đổi mới ở lớp trên.

 

Như vậy, một chu kỳ thay sách sẽ kéo dài từ 10 đến 12 năm (tùy thuộc số năm học của hệ thống giáo dục), mỗi năm chỉ thay cho một lớp, lần lượt từ lớp 1 đến hết lớp 12, không thể đồng thời thay ngay một lúc toàn bộ chương trình và sách giáo khoa của cả hệ thống được.

 

PV ghi

Cô giáo Lộc Trì và mô hình bán trú dân nuôi

(GD&TĐ) - Tại Hội nghị Tổng kết năm học cách đây một năm, mô hình bán trú dân nuôi trong Tham luận “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” của Trường tiểu học số 1 Lộc Trì do Hiệu trưởng Cái Thị Cẩm Hương báo cáo đã được Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân đánh giá cao và dành khá nhiều thời gian để phân tích, khuyến khích các địa phương nhân rộng. Nhiều Sở Giáo dục và đào tạo các tỉnh, như: Hòa Bình, Tây Nguyên… và nước bạn Thái Lan đã đến tham quan học hỏi mô hình này.

Cô giáo động viên những HS có hoàn cảnh khó khăn ra lớp

Trường tiểu học số 1 Lộc Trì nằm ở một xã bãi ngang, một trong những xã đặc biệt khó khăn của huyện Phú Lộc, hai thôn Phước Thượng và Khe Su của xã cách trường 5km, người dân đa số nhà nghèo, có nhiều gia đình dân tộc thiểu số. Vì điều kiện khó khăn nên nhiều phụ huynh chưa quan tâm đến việc học của con cái, đa số các em đi bộ đến trường, những ngày học hai buổi, các em tự chuẩn bị thức ăn mang theo, thường thì nhà có gì đem cái đó, có em mang cơm, nhưng có em chỉ mang khoai, sắn, thậm chí có học sinh còn ăn mì cua sống... Thời gian nghỉ từ buổi học sáng đến buổi chiều khá dài, không có người quản, các em không có chỗ nghỉ trưa, nhiều em hiếu động chơi các trò chơi nguy hiểm như: đuổi bắt, đánh nhau… tiềm ẩn nhiều mối nguy hiểm. Trăn trở với thực tế đó, cô giáo Cái Thị Cẩm Hương, Hiệu trưởng nhà trường đã tìm nhiều giải pháp với mong muốn xây dựng được mô hình bán trú để bảo đảm cho học sinh nghèo được chăm sóc tốt hơn.

Thực tế cho thấy, việc ngồi chờ kinh phí rót về hay yêu cầu các khoản đóng góp từ phụ huynh là điều không thể, nên cô Cẩm Hương quyết định trình bày để xin tài trợ từ các mạnh thường quân để xây dựng mô hình bán trú với tên gọi là “bán trú dân nuôi”. Cô Hương giải thích cho điều này: “Để thực hiện mô hình bán trú vào thời điểm đó,  hầu như chúng tôi chỉ có những con số không. Song, không thể làm ngơ trước những học trò của mình, tôi nghĩ, nếu để những người dân có điều chung tay với giáo dục thì phải làm sao để họ cũng nhìn thấy và cảm nhận được những điều như chúng tôi nhìn thấy”.

Vậy là từng bước, người Hiệu trưởng năng động này đã cùng với toàn thể cán bộ, giáo viên Trường tiểu học số 1 Lộc Trì bắt tay thực hiện đề án. Giáo viên đến từng nhà những học sinh có hoàn cảnh khó khăn, tìm hiểu, ghi hình sau đó viết thư ngỏ gửi đến nhà tài trợ xin giúp đỡ. Năm học 2011- 2012, sau hai tháng, nhà trường nhận được khá nhiều sự đồng tình và hơn 200 triệu đồng tiền ủng hộ từ phía các nhà hảo tâm.

Cô giáo Cẩm Hương và HS lớp bán trú trong giờ ăn trưa

Ngay khi nhận được tiền tài trợ, Ban Giám hiệu nhà trường tiến hành ngay đề án, từ xây dựng nhà bếp, mua sắm giường, chăn chiếu… và nhiều vận dụng phục vụ cho công tác bán trú. Năm đầu tiên, đã giải quyết cho 80 học sinh bán trú dưới 2 hình thức: dân nuôi, dành cho học sinh nghèo, ở xa có thể mang cơm đến, nếu em nào quá nghèo, hoặc mồ côi, nhà trường thu 1 lon gạo và hỗ trợ thức ăn; hình thức thứ hai là mỗi phụ huynh đóng góp 10.000đ/1bữa ăn cho con em mình. Về phía nhà trường, hầu hết giáo viên trong trường, nhất là đội ngũ giáo viên trẻ tự nguyện tham gia đề án mà không đòi hỏi chế độ phù hợp với công sức họ bỏ ra. Mỗi người một nhiệm vụ, tận dụng khoảng thời gian giữa hai buổi học, bảo đảm thời gian nghỉ trưa, còn lại tạo cho các em tham gia những trò chơi bổ ích như: rung chuông vàng, sinh hoạt các câu lạc bộ âm nhạc, mỹ thuật… bồi dưỡng cho học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu…

Nhờ vậy, kết quả giáo dục toàn diện của nhà trường đi lên rõ rệt, số lượng học sinh giỏi các cấp năm sau cao hơn năm trước, việc hoạt động ngoài giờ giúp các em tự tin trong cuộc sống và học tập… Riêng năm học 2012 – 2013, học sinh Trường tiểu học số 1 Lộc Trì tham gia tất cả các phong trào học sinh giỏi cấp tỉnh; cụ thể có 39 em đạt giải tỉnh, 2 em đạt giải cấp quốc gia, trong đó, hai môn Toán và tiếng Việt, trường có 5 em đạt giải nhất cấp tỉnh (đứng đầu toàn tỉnh).

Với những kết quả đạt được, Trường tiểu học số 1 Lộc Trì đã trở thành địa chỉ đáng tin cậy cho hầu hết phụ huynh ở địa phương, nhiều phụ huynh ở thị trấn gửi con em về học, đưa số lượng học sinh bán trú lên hơn 100 em; đồng thời, tạo được niềm tin với các mạnh thường quân, từ phong trào này, nhà trường tạo thêm được Quỹ khuyến học, khuyến tài để động viên khen thưởng cho giáo viên và học sinh đạt giải cao trong các cuộc thi. Năm học qua, Quỹ Khuyến học khuyến tài nhận được hơn 100 triệu đồng tài trợ, với số tiền đó, nhà trường dùng để phát thưởng cho hơn 300 học sinh và 12 giáo viên có thành xuất sắc trong năm học và thưởng nóng cho những giáo viên và học sinh đạt giải tỉnh để động viên phong trào ngày một đi lên. Mô hình này là một trong những yếu tố giúp Trường tiểu học số 1 Lộc Trì khẳng định là trường đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 đầu tiên của tỉnh.

Với những hiệu quả đạt được của mô hình bán trú dân nuôi, tháng 8 này, cô giáo Cái Thị Cẩm Hương tiếp tục được Hội Khuyến học Trung ương mời ra Hà Nội báo cáo tham luận Một số giải pháp về công tác khuyến học, khuyến tài ở Trường tiểu học số 1 Lộc Trì.

Là người hình thành và xây dựng thành công Mô hình bán trú dân nuôi của Trường tiểu học số 1 Lộc Trì, cô giáo Cái Thị Cẩm Hương đã được Bộ trưởng Bộ GD&ĐT tặng bằng khen có thành tích xuất sắc trong phong trào xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực; Trung ương Hội Khuyến học tặng bằng khen có thành tích xuất sắc trong công tác khuyến học khuyến tài; cô còn là 1 trong 3 hiệu trưởng của tỉnh Thừa Thiên - Huế được công nhận là cán bộ quản lý giỏi cấp quốc gia; Trường tiểu học số 1 Lộc Trì được UBND tỉnh tặng bằng khen có thành tích xuất sắc trong công tác khuyến học khuyến tài.

Hương Lan

6 thủ khoa trường chuyên xứ Nghệ

(GD&TĐ) - Trong các kỳ thi tuyển sinh ĐH hàng năm, Trường THPT chuyên Phan Bội Châu Nghệ An luôn đóng góp nhiều gương mặt xuất sắc trong bảng vàng thủ khoa.

Điều rất thú vị là hầu hết các thủ khoa này đều đạt danh hiệu HSG quốc gia, được tuyển thẳng vào ĐH, thậm chí được cấp học bổng toàn phần du học, nhưng các em đều không “ỷ lại” mà vẫn dự thi ĐH. Điểm lại 6 gương mặt thủ khoa trường “Phan” 2013 với 6 sắc thái, hoàn cảnh và sự lựa chọn riêng trong quá trình học tập.

Trần Hiếu (bên phải)

Nguyễn Xuân Đức, thủ khoa khối A Trường ĐH Công nghệ - Đại học Quốc gia Hà Nội, 28,0 điểm - Thủ khoa với bộ sưu tập “khủng” về thành tích.

Đức là Thủ khoa đầu tiên của xứ Nghệ, năm 2013, có bố cũng từng là thủ khoa vào ĐH (năm 1970). Trong 12 năm học, em đã sở hữu bộ sưu tập thành tích “khủng”, trong đó môn Tin học giành ưu thế tuyệt đối: HSG toàn diện suốt 12 năm học; Huy chương Đồng Olympic Toán Tuổi thơ toàn quốc năm học lớp 5; HSG Toán thành phố Vinh năm lớp 9; giải ba Tin học Trẻ tỉnh Nghệ An năm lớp 10; giải nhì Tin học Trẻ Nghệ An năm lớp 11 và giải nhất hội thi Tin học trẻ ngành bưu điện toàn quốc năm lớp 11; giải nhì HSG quốc gia năm lớp 11; giải nhất HSG tỉnh năm lớp 12 và giải nhì HSG quốc gia năm lớp 12.

Bùi Thị Thảo Hương

Trần Hiếu, thủ khoa khối D1 ĐH Kinh tế Quốc dân, 27,5 điểm – bản lĩnh trong việc lựa chọn khối thi.

Là thủ khoa của lớp chuyên Anh, giấu bố mẹ để học và thi khối D và để toại nguyện sự đam mê, Hiếu phải viết một “tâm thư” dài để “thoả thuận” với gia đình: “Con sẽ vừa học chuyên Anh, vừa học thi khối A”, dù bố mẹ phản đối dữ dội trước quyết định rất táo bạo và đầy bản lĩnh của mình. Điều đặc biệt là so với nhiều bạn trong lớp, em không phải là học sinh sở hữu nhiều thành tích xuất sắc, nhưng sự vượt trội là ý chí, bản lĩnh dám lựa chọn khối thi của mình để học và thi đạt thủ khoa trước sự cản trở của gia đình.

Nguyễn Thu Tâm

Bùi Thị Thảo Hương, thủ khoa khối D2 của ĐH Ngoại thương Hà Nội, 27,5 điểm - nỗ lực vượt khó tuyệt vời.

Hoàn cảnh gia đình nghèo khó, mồ côi bố, nữ sinh lớp chuyên Nga này đã nỗ lực không mệt mỏi vượt lên hoàn cảnh với 12 năm liên tục đạt học sinh giỏi toàn diện; giải nhất HSG tỉnh môn tiếng Nga lớp 12; giải khuyến khích HSG Quốc gia lớp 12 môn tiếng Nga.

Nguyễn Thành Trung

Nguyễn Thị Thu Tâm, thủ khoa khối D3 của Trường ĐH Ngoại thương Hà Nội, 28,0 điểm - học sinh được du học có học bổng toàn phần vẫn thi ĐH và đạt thủ khoa.

Là nữ sinh lớp chuyên Pháp, với thành tích liên tục 12 năm liền là HSG toàn diện; giải nhất HSG tỉnh môn tiếng Pháp năm lớp 9; giải khuyến khích HSG quốc gia môn tiếng Pháp năm lớp 11 và giải nhì HSG quốc gia năm lớp 12. Dù em học giỏi tiếng Pháp, vượt qua xuất sắc kỳ thi sát hạch của Quỹ Hỗ trợ tài năng Pháp và được cấp học bổng toàn phần du học tại Pháp, được ưu tiên xét tuyển thẳng vào ĐH nhưng em vẫn đăng ký thi tuyển vào đại học và đạt thành tích xuất sắc.

Nguyễn Xuân Đức (bên phải)

Phan Thúy Quỳnh, thủ khoa khối C của Trường ĐH Luật Hà Nội, 26,5 điểm

Đây là thủ lĩnh lớp chuyên Văn với 3 lần đạt danh hiệu thủ khoa trong 3 năm: Thủ khoa tuyển sinh đầu vào lớp 10 của Trường THPT chuyên Phan Bội Châu – Nghệ An; Giải nhất môn Văn trong kỳ thi chọn HSG tỉnh Nghệ An năm lớp 12 và thủ khoa khối C ĐH Luật Hà Nội năm 2013.

Phan Thúy Quỳnh

Nguyễn Thành Trung, thủ khoa Trường ĐH Bách khoa Hà Nội, 30 điểm (đã làm tròn) - thi đại học lần 2 vẫn đạt thủ khoa.

Là thí sinh đầu tiên và duy nhất trên toàn quốc đạt được thành tích 30 điểm trong kỳ thi tuyển sinh ĐH năm 2013. Hai lần thi, cựu học sinh chuyên Lý của trường Phan đều đứng vị trí thủ khoa: Thủ khoa ngành Sư phạm Toán của Trường ĐH Sư phạm Hà Nội năm 2012 và Thủ khoa Trường ĐH Bách khoa Hà Nội năm 2013.
 

Trần Trung Hiếu

Năm nguyên tắc xây dựng và phát triển nền giáo dục nước nhà

(GD&TĐ) - Thư gửi các cán bộ, cô giáo, thầy giáo, công nhân viên, học sinh, sinh viên nhân dịp bắt đầu năm học mới là bức thư cuối cùng gửi ngành Giáo dục, lần đầu tiên ghi đầy đủ các thành phần trong các trường, dưới ký tên Bác Hồ, đăng báo Nhân dân số 5299, ngày 16/10/1968 (Hồ Chí Minh: Toàn tập, xuất bản lần thứ ba, Nxb. CTQG, H. 2011, t.15, tr.506 – 508).

Bức thư viết vào thời gian cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước rất gay go, ác liệt. Đây là bức thư dài nhất trong các bức thư gửi cho ngành Giáo dục, hơn 2 trang, có thể gói vào 5 nội dung sau: (1) Phát triển giáo dục là bộ phận thiết yếu, hệ trọng trong hệ tư tưởng Hồ Chí Minh; (2) Nguyên nhân thành công; (3) Nhiệm vụ sắp tới: Thi đua “hai tốt”; (4) Mục tiêu giáo dục – nội dung giáo dục; (5) Tổ chức và quản lý giáo dục.

Bác Hồ với học sinh Trường Trung học Trưng Vương (Hà Nội) năm 1956. Ảnh tư liệu

1. Bác viết: “Trong hoàn cảnh cả nước có chiến tranh, sự nghiệp giáo dục của chúng ta vẫn phát triển nhanh, mạnh hơn bao giờ hết”, nêu cụ thể số trường các cấp học, từ tiểu học đến đại học; cả bổ túc văn hóa, số học sinh, sinh viên hệ tập trung và tại chức, nói lên sự quan tâm to lớn, thường xuyên đến phát triển giáo dục. Hết sức coi trọng sự nghiệp giáo dục là tư tưởng xuyên suốt từ bức thư đầu tiên (9/1945) đến bức thư cuối cùng gửi cho ngành Giáo dục, trong suốt cuộc đời của Người. Phát triển giáo dục là một bộ phận thiết yếu, hết sức quan trọng trong hệ tư tưởng Hồ Chí Minh: “Giáo dục nhằm đào tạo những người kế tục sự nghiệp cách mạng của Đảng và nhân dân ta”.

2. Muốn phát triển giáo dục thành công, trước hết phải có đường lối đúng đắn; thứ hai, quân và dân phải đồng lòng, ra sức thực hiện; thứ ba, tinh thần và nỗ lực của đội ngũ nhà giáo, Bác khẳng định: “Giáo dục là sự nghiệp của quần chúng”.

3. Bác giao nhiệm vụ: “Dù khó khăn đến đâu cũng phải tiếp tục thi đua dạy tốt và học tốt” do Bác phát động từ năm 1961, nghĩa là nhà trường, thầy cô giáo bao giờ cũng phải tập trung vào “dạy tốt” và học sinh – “học tốt”. Dạy tốt phải đi đôi với học tốt. Làm được hai việc này thì giáo dục nhất định bảo đảm được chất lượng.

4. “Dạy tốt và học tốt”, tức là từ chương trình, phải luôn bám sát mục tiêu vươn lên chiếm lĩnh tri thức của văn minh nhân loại, kinh nghiệm lịch sử dân tộc. Vai trò của giáo dục quan trọng đến nhường nào: Có giáo dục mới có tri thức, có khoa học, kỹ thuật, công nghệ - mới kiến thiết được đất nước, mới đưa đất nước tiến tới văn minh bằng các cường quốc, khi ấy dân tộc mới vinh quang.

Các em học sinh là người quyết định cuối cùng đối với thành quả của giáo dục: “Trong công cuộc kiến thiết đó, nước nhà trông mong chờ đợi ở các em rất nhiều”. Nhắc nhở các em ghi ơn những người có công lao, hy sinh giành lại nền độc lập cho nước nhà, các em phải gắng sức học tập và phải tập dần công tác xã hội, sẵn sàng tham gia chống giặc ngoại xâm.

5. Hồ Chí Minh viết: “…một nền giáo dục phát triển hoàn toàn những năng lực sẵn có của các em”, đấy là tinh thần của triết lý giáo dục nhân văn; xuất phát chính từ tiềm năng chứa đựng trong thân thể và tinh thần của người học; giúp các em phát triển bản thân mình, đặc điểm tâm lý lứa tuổi học sinh, hết sức coi trọng quy luật tự nhiên, việc của giáo dục là “phát triển hoàn toàn” tiềm năng ở các em. Hồ Chí Minh mở ra thời đại Khai sáng của Việt Nam.

Năm nội dung bức thư là năm nguyên tắc lớn để xây dựng và phát triển nền giáo dục nước nhà: Tính dân tộc, quyền lợi quốc gia, hết sức coi trọng phát triển giáo dục, cùng với nhà giáo, học sinh là chủ thể của hoạt động dạy và học, cơ sở tâm lý học của giáo dục. Các nội dung đó cũng là tinh thần xuyên suốt trong nhiều tác phẩm và hơn 30 thư Hồ Chí Minh gửi cho các thầy cô giáo và các em học sinh. Trong hoàn cảnh đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hội nhập quốc tế trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng XHCN, bên cạnh những thuận lợi mới, có vô vàn thách thức, bức thư đầu tiên Bác gửi cho học sinh có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, thiết thực với sự nghiệp giáo dục (bao gồm cả đào tạo).

GS Phạm Minh Hạc