6 yêu cầu cho việc học tốt

1- Vạch kế hoạch: Học tập và làm việc có hệ thống nghiên cứu điều gì nên làm trước, điều gì làm sau. Nếu bạn bỏ ra 1 giờ để vạch kế hoạch bạn sẽ tiết kiệm được 3 giờ khi thực hiện nó.

2- Học vào lúc bạn cảm thấy có lợi nhất cho môn học: Nếu đó là bài giảng văn, bạn hãy học ngay sau khi nghe giảng bài. Nếu đó là bài học thuộc lòng hoặc trả lời câu hỏi, hãy học trước khi lên lớp. Sau khi nghe giảng, bạn hãy xem lại, chọn lại và tổ chức ghi chép. Trước khi trả bài miệng, bạn dùng thì giờ để học thuộc lòng, xem lại các dữ kiện (nhất là đối với các môn XH), chuẩn bị câu hỏi cho bài cũ. Việc đặt câu hỏi là một kỹ thuật tốt để giúp đào sâu vẫn đề và đưa ra các phần bạn cần nghiên cứu thêm.

3- Hiểu rõ các ghi chép: Tìm ra các ý tưởng quan trọng mà thầy cô đã nhấn mạnh. Lưu ý các từ "cho nên, vì vậy" và "chủ yếu", "điều quan trọng" mà thầy cô đã tóm tắt.

4- Học một cách chủ động chứ không thụ động: Không nên đọc đi đọc lại một câu như vẹt. Hãy dùng nhiều giác quan khi học. Cố gắng cho đầu óc bạn nhìn thấy được.

+ Sử dụng âm thanh: Đọc các chữ to giọng và lắng nghe chúng.

+ Sử dụng sự liên tưởng: Liên tưởng điều đang học với điều gì quan trọng có liên quan.

5- Ghi chú cẩn thận: Nó sẽ đòi hỏi bạn suy nghĩ theo lối phân tích. Ghi ngắn, đủ dữ liệu sẽ tốt hơn là viết tất cả mọi điều ghi được vì bạn không còn thời gian để phân tích rồi tổng hợp lại.

6- Luôn học tại bàn: Thái độ này chuẩn bị cho bạn cả hai ưu thế trí tuệ lẫn thể hình. Không được nằm dài trên giường để học bởi bạn sẽ ngủ quên lúc nào không biết. Lâu dần nằm học sẽ tạo thói quen lười biếng.

(Theo TVE)

Bí quyết để thuyết trình hiệu quả

GIAI ĐOẠN CHUẨN BỊ

a. Nội dung: Bạn nên dùng nhiều thời gian để nghiên cứu kỹ về chủ đề, đề tài của bạn, và phát triển thành các ý tưởng.

b. Cách tổ chức bài diễn thuyết: Sắp xếp các ý tưởng của bạn vào các phần mở bài, thân bài, kết luận một cách logic.

c. Thẻ ghi chú: Làm các tấm cards ghi chú những ý chính sẽ nói trong bài diễn văn. Nhớ là chỉ ghi những ý chính một cách ngắn gọn thôi nhé. Chúng sẽ giúp bạn nhớ lại nhanh chóng các ý chính mà không cần phải đọc nhiều.

d. Thực hành: Muốn thuyết trình thành công và hiệu quả còn đòi hỏi bạn cần phải thực tập nhiều lần trước ngày thuyết trình.

GIAI ĐOẠN TRÌNH BÀY

a. Phong thái tự nhiên: Cố gắng thuyết trình một cách tự nhiên, như đang trò chuyện với khán giả. Tránh nói một cách đều đều như trả bài, cũng không nên chỉ nhìn và đọc lại bài thuyết trình đã chuẩn bị sẵn.

- Sự nhiệt tình: chứng tỏ quan điểm rõ ràng và tích cực, niềm yêu thích về chủ đề bạn đang nói thông qua giọng nói và các biểu cảm trên nét mặt.

- Giao tiếp bằng mắt (eye contact): phải duy trì sự giao tiếp bằng mắt với khán giả để tăng sự tin cậy, tăng sự thích thú, tập trung nơi khán giả, và bạn cũng có thể nhận ra được sự phản hồi ngầm từ khán giả đối với bài thuyết trình của mình.

- Sự rõ ràng: phát âm rõ ràng, sử dụng ngôn ngữ phù hợp với khán giả của bạn.

b. Ngôn ngữ cử chỉ̉:

- Cách đi đứng: một dáng điệu và sự di chuyển tốt sẽ truyền tải được sự tự tin, chuyên nghiệp, và đáng tin cậy ở chính bạn.

- Điệu bộ: giữ điệu bộ của bạn một cách tự nhiên, tránh những cử chỉ lặp lại. Dùng cử chỉ của bạn để nhấn mạnh các điểm chính và thu hút sự chú ý nơi khán giả.

c. Phương tiện trợ giúp (visual aid): Thường là powerpoint, tranh ảnh, đồ thị… Các phương tiện nhìn nên:

- Đủ lớn để khán giả có thể thấy rõ.

- Được đặt tại vị trí dễ nhìn.

- Đơn giản và dễ hiểu.

Chúc các bạn thành công!

Phương pháp học tập

Làm việc gì người ta cũng cần phải có phương pháp, vì có phương pháp mới dẫn tới thành công. Việc học đòi hỏi bạn phải có phương pháp một các chặt chẽ hơn.


I. Lập sẵn chương trình:

Như đã trình bày với bạn, muốn có phương pháp học tập tốt, phải vạch ra chương trình cụ thể. Trong thời khóa biểu, bạn cần lưu ý phác họa chương trình của từng ngày, từng tuần và tháng ăn khớp với nhau. Tránh để xảy ra việc nọ chồng chéo lên việc kia, để rồi cuối cùng không việc nào hoàn thành một cách chắc chắn cả.

Vậy bạn phải lập chương trình thế nào để được sít sao?

Trước nhất, bạn nắm chắc thời khóa biểu ở trường, ngày nào có những môn gì. Nếu buối sáng bạn học ở trường thì buổi chiều bạn nên vận dụng thời khóa biểu của chương trình học bài kết hợp với chương trình sinh hoạt ở nhà.

Giả sử thời khóa biểu của lớp 12A như sau:


Dựa vào thời khoá biểu này bạn kết hợp chương trình học ở nhà.

Vậy bạn có thể lập thời khóa biểu ở nhà như sau:


Đêm từ 8 giờ - 10 giờ các bạn nên ôn tập lại các môn bài đã học buổi chiều, và nắm chắc bài trước khi lên giường ngủ.


II. Cụ thể đi vào các môn học

Bạn đã có sẵn chương trình rồi, bây giờ bạn phải làm sao để mỗi môn học bạn đều áp dụng đúng phương pháp cho môn học đó, có vậy nó mới đem lại cho bạn một kết quả mỹ mãn. Xin lần lượt trình bày cụ thể các môn học.

1. Môn lý :

Bạn đã nghe qua bài giảng của thầy cô ở lớp rồi. Nghe giảng cho nghiêm túc là điều quan trọng bước đầu cho bạn. Môn học này có hai 2 phần. Phần học bài và phần làm toán.Trước tiên, bạn nên đọc qua bài một lần. Ðọc thật chậm. Phần nào khó hiểu bạn nên ghi ra giấy nháp ngay. Sau khi đọc xong một lượt bài ghi, bạn nên lập ngay dàn bài. Nhớ là từ phần của dàn bài, có đoạn quan trọng, bạn cần ghi cụ thể và gạch dưới những đoạn ấy. Lập dàn bàn xong là bạn khai triển bài học rất đê dàng. Về môn Vật lý, bao giờ cũng có những công thức, những định luật, bạn nên học thật nhuần nhuyễn các công thức, các định luật ấy. Không học sơ sơ mà nhớ phải thật nằm lòng. Bạn nên có những quyển sổ tay để ghi những công thức này. Một phương pháp giúp bạn dễ nhớ là bạn nên học trên bảng, dùng phấn viết những định luật, những công thức để khi đi qua đi lại luôn nhìn thấy và khắc sâu vào tâm óc bạn. Khi nào đã thuộc thì xóa đi để ghi nội dung khác. Hoặc bạn cũng có thể ghi dàn bài, các định luật, các công thức của môn học này trong một mảnh giấy, xếp bỏ vào túi, và bất cứ nơi đâu bạn cũng có thể lấy ra nhẩm lại được. Với môn Vật lý bạn nên áp dụng làm bài tập toán ứng đụng, đừng bỏ qua một bài tập nào của sách bài tập. Vì nếu không thực hành bạn sẽ không thể giỏi về môn Lý được.

2. Môn Hóa:

Cũng không khác với môn Lý, môn học này cũng có nhiều công thức. Ðiều quan trọng là bạn phải nắm chắc các hóa trị của các chất trong bảng tuần hoàn Hóa học Mendéliep. Về phương pháp học, bạn cũng áp dụng như môn Vật lý. Với môn học này bạn chịu khó nắm chắc kiến thức ngay từ ban đầu thì sẽ không khó gì cho bạn về sau. Bạn muốn nhớ nằm lòng về hóa trị của các chất hóa học trong bảng tuần hoàn ?

Xin đơn cử vài câu đơn giản để bạn dễ nhớ khi sử dụng làm bài:

Ví dụ: Với bảng phân loại tuần hoàn hóa học, những câu sau đây bạn sẽ phân biệt được chất nào đứng trước Hydro: "Khi nào cần may áo giáp sắt phải nhìn sang phố, hỏi cửa hàng Á Phi Âu"

Có nghĩa là: K - Na - Ca - Mg - Ag - Zn - Fe - P - Ni - Sn - Pb - H - C - Hg-Ar - Pt - Au.

Và nữa, bằng những câu thơ sau đây sẽ giúp các bạn nhớ lại các hóa trị để dễ cho việc cân bằng phương trình khi làm toán :

"Kali, iot Hydro

Natri với Bạc, Clo một loài.

Là hóa trị một, em ơi.

Nhớ ghi cho kỹ kẻo rồi phân vân

Ma-giê với Kẽm, Thủy ngăn

Ôxy, Ðồng đấy cũng gần Ba- ri

Cuối cùng thêm chú Can-xi

Hóa trị hai đó, có ngày nào quên"

Các bạn học hết lớp 12, đừng nghĩ rằng nình đã thông chương trình hóa học một cách thành thạo rồi. Bạn nên xem lại việc thi cử. Nếu bạn thi vào đại học (như chọn ban B, A) mà hóa học mất căn bản thì nguy. Vậy bây giờ cũng chưa muộn bạn hãy bắt đầu học đi. Nếu mà mất căn bản thì ôn tập lại từ đầu. Việc ghép thành những câu vần vè dễ đọc cũng là cách "học mò", nhưng sẽ giúp bạn mau nắm vấn đề hơn.

3. Môn toán:

Này là môn học quan trọng nhất của bạn,nó đòi hỏi quá trình rèn luyện liên tục từ thấp lên cao. Muốn làm toán giỏi, trước tiên bạn phải hết sức chú trọng việc nghe giảng ở lớp. Bạn ghi nhanh vào sổ tay những phần bài khó hiểu, để về nghiên cứu lại. Bạn phải phân loại và nắm chắc từng dạng toán. Ðây là phần quan trọng, nếu bạn chỉ học vẹt, mà không phân biệt rõ các dạng thì muôn đời bạn không thể giỏi toán được. Ðiều thứ 2 là bạn phải học thuộc các công thức, định lý, định đề, đây là "chìa khóa" cho bạn đi vào các bài toán khó. Không thuộc công thức, bạn không sao giải nổi một bài toán cho dù rất đơn giản ví như người đứng trước một kho tàng nhưng không có chìa khóa để mở. Các giáo viên toán học cũng thấy được môn toán là môn học khó khăn "khó nuốt", nên đã làm ra những bài thơ để kích thích học sinh để dễ nhớ. Mỗi thầy dạy theo một phương pháp khác nhau. Ở đây, xin gửi đến các bạn một phương pháp dễ nhớ khi tính các góc hoặc cạnh trong một tam giác vuông có liên quan đến hàm số lượng giác.

Sin = đ/h

Cos = k/h

tg = đ/h

cotg= k/đ

Qua công thức này, bạn có thể hiểu máy móc như sau :

Sin : đi học (cạnh đối - cạnh huyền)

Cos: không hư (cạnh đối - cạnh huyền)

Tg: đoàn kết (cạnh đối - cạnh kề)

Cotg: kết đoàn (cạnh kề - cạnh đối)

Phương pháp học toán cũng không đơn giản như các môn khác. Bạn cũng rất cần ghi các công thức ra bảng học. Hoặc đối với môn hình học không gian, cần vẽ hình cho thật chính xác lên bảng để đi qua đi lại, bạn nhìn hình vẽ cho quen, mà cũng có thể bạn tìm phương pháp giải một cách bất ngờ. - Về công thức, định lý, định đề ghi như vậy bạn sẽ thấy quen mắt. Bạn có thể nhẩm nhớ mà không phải "gò đầu, bó gối" để học một cách khổ sở.lMặt khác, bạn cũng có thể ghi tắt các côngthức ra mảnh giấy nhỏ cho vào túi: Ði đâu bạn cũng nhẩm, làm việc gì bạn cũng tranh thủ nhẩm lại được. Học mệt, dạo chơi trên công viên bạn cũng có điều kiện ôn lại mà, nếu quên bạn lôi "lá bùa hộ mệnh" đó ra. Chắc chắn điều đó sẽ nằm lòng bạn, và bạn sẽ không bao giờ quên nó một cách dễ dàng hoặc lẫn lộn.

4. Môn Sinh ngữ:

Bất kỳ là sinh ngữ nào: Anh, Pháp, Nga .v.v...thì xin bạn lưu ý là không thể học như các môn tiếng Việt của ta được. Trước tiên bạn chưa biết, chưa quen tí gì về ngoại ngữ, nhất định bạn phải tìm đến thầy dạy.

+ Phần học quan trọng nhất của ngoại ngữ là giọng đọc.

Bạn phải đọc, phát âm như giáo viên chỉ dẫn dù có há to miệng hay làm bẹt miệng ra, hoặc thè lưỡi thì cũng chẳng có gì xấu cả. Mục đích chính của bạn là phải luyện giọng sao cho đúng âm chuẩn.

Học ngoại ngữ mà đọc không đúng âm chuẩn thì chưa thể gọi là học tốt.

* Về cách học: Khác với các môn bài khác, bạn chỉ học bài bằng trí, dùng đôi mắt mà đọc thầm là được. Còn ở đây, với môn sinh ngữ bạn không thể đọc như vậy mà phải phát âm thành tiếng rõ ràng.

Vậy phương pháp học sinh ngữ thế nào để mau đạt kết quả tốt ?

- Bạn phải dùng phấn và bảng. Giấy nháp và bút chì. Vừa học, vừa viết. Ðọc to mục đích là để luyện giọng, nhớ đọc cho chính xác. Từ nào biết mình đọc sai là phải hỏi lại thầy dạy, hoặc bạn nào khá sinh ngữ hơn để sửa ngay. Bạn nên phân chia, cứ mỗi lần là năm tiếng, bạn đọc rồi viết, viết rồi đọc, rồi lại xóa đi. Cứ thế cho đến bao giờ năm từ đó bạn đọc cảm thấy rất chuẩn và thuộc bạn mới bỏ nó sang một bên và bắt đầu năm từ khác, cũng vừa đọc vừa viết như trên. Sau đó thì bạn nên nghỉ một chút rồi dùng bút chì, giấy nháp kiểm tra lại toàn bộ các từ đã học, xem "bộ nhớ" của mình cùng với cách viết đã chính xác chưa. Bạn học Văn phạm hoặc Ðộng từ cũng vậy. Phải nắm nguyên tắc của nó.

- Động từ thì học những động từ chính thật nằm lòng còn các phần phụ bạn không phải học, chỉ dựa vào đó mà chia.

Nói tóm lại, với môn sinh ngữ sau khi học xong, bạn nên tự kiểm tra mình bằng cách đọc to lên, chia bảng ra thành nhiều cột, cột nào là tiếng một, cột nào là văn phạm, cột nào là động từ bạn vừa đọc to, vừa ghi lên bảng. Vì tự kiểm tra mình nên không nhìn sách. Nếu bạn đã ghi xong toàn bộ các phần bài, khi mở sách kiểm tra thấy chính xác rồi: bạn nên giữ nguyên phần bảng đã ghi. Chi vậy? Trong ngày đi tới đi lui bạn đọc to lên nữa để luyện giọng và khắc sâu vào tâm óc bạn hơn. Lại nữa, bạn nên ghi vào giấy nháp, cũng bằng cách tự kiểm tra như đã làm trên bảng với mảnh giấy ấy, mỗi không khi đi bách bộ, hoặc bận làm một việc gì đó, bạn đừng lãng phí thời gian, hãy tận dụng từng thời khắc một để ôn lại, chỗ nào quên mở "bửu bối" ra xem. Cứ thế bất cứ nơi đâu bạn cũng có thể học được môn này mà chẳng phiền phức ai cả.

Bạn cũng có thể học với các bạn cùng nhóm tổ. Hoặc tập nói, tập thực hành khi nói chuyện các bài đã học bằng ngoại ngữ với bạn bè. Hoặc ở nhà có anh chị em cùng học, bạn cũng hạn chế nói chuyện bằng tiếng Việt (tôi không cố ý khuyên bạn quên tiếng mẹ đẻ mà học đòi lai căng đâu nghe). Nhưng nói chuyện bằng ngoại ngữ thường xuyên là hình thức giúp bạn "ôn luyện" về môn học này rất tốt.

Nếu bạn thực hành phương pháp học ngoại ngữ như tôi đã gợi ý trên chắc chắn bạn sẽ không còn cảm thấy khó khăn trong việc học tiếng nước ngoài mà ngược lại rất ham thích. Nếu nhà bạn có điều kiện bạn nên nghe bằng cassette, cũng dễ giúp cho bạn luyện giọng hoặc luyện theo truyền hình cũng có mục hướng dẫn và giảng dạy sinh ngữ. Tùy theo trình độ nếu bạn thấy có thể hợp với bạn thì bạn nên theo bằng mọi hình thức.

5. Môn Văn:

Văn là một môn học tiếng mẹ đẻ. Nhưng nếu bạn không am tường, không nắm vững câu cú ngữ pháp, thì rõ ràng bạn cần xem lại nguyên nhân khác nữa khiến bạn học chưa tốt môn này?

Hoặc tại bạn xem thường môn học hay vì ỷ lại nó là môn học không mấy động não? Hay tại bạn chủ quan coi nó như các bài học khác, chỉ lúc nào cần là mở sách ra đọc? Một quan niệm khác: Văn thì có gì mà tìm hiểu đâu, chỉ chịu khó học thuộc bài là được rồi v.v...

Chắc chắn có lần bạn nghe thầy cô giáo hay ai đó nhắc câu này:

"Nếu cần luyện cho một học sinh giỏi toán người ta chỉ dùng thời gian năm năm. Nhưng muốn luyện một học sinh trở thành giỏi văn, người ta phải bỏ công ra mười năm". Thì đó bạn thấy không? Bạn đừng nên coi thường môn học này, ngoại trừ bạn có sẵn năng khiếu về văn chương. Vậy nếu bạn chỉ là một học sinh với một bộ óc bình thường mà muốn học văn cho giỏi bạn phải làm sao?

Ở đây xin gợi ý thêm về học bài. Muốn học bài đỡ nhọc sức, bạn nên nghe giảng ở lớp cho tốt. Nghe và ghi nhận những câu, những lời giảng hay của thầy cô thậm chí của cả bạn bè nữa, rồi tập:

- Chia bài thành dàn bài, bố cục. Tham khảo sách đọc, có liên quan đến bài dạy học. Học văn thì không "khó nhọc" lắm như các môn khác. Bạn có thể mơ màng, tưởng tượng một chút, tản bộ trong vườn, trên lan can hay sân thượng hoặc là công viên. Nhưng là học chứ chẳng phải "nhàn du". Môn văn thì phần ngữ pháp là quan trọng, chính phần này giúp bạn ăn, nói, ghi chép thành câu, thành lời gãy gọn, trôi chảy. Cũng tùy thuộc vào ngữ pháp, tuy nhiên phần ngữ pháp cũng chưa đủ, nó cần kết hợp với văn chương. Vậy bạn nên học văn của các nhà học giả để bạn tích lũy được cái vốn văn chương mà nhất là đừng nên coi thường môn học nào cả mà chính nó cũng là ngôn ngữ của tiếng mẹ đẻ. "Người Việt nhất định là phải giỏi tiếng Việt". Ðó là điều bạn nên tâm niệm và phải xem là mục đích của mình.

Tôi không dám có cao vọng muốn các bạn đều trở thành "văn sĩ" của tương lai - hay hiện tại. Nếu được thế tôi vui mừng lắm. Nhưng ngụ ý của tôi là thiết tha mong bạn đừng coi thường văn học vì ngày còn dạy ở một trường trung học có em học sinh lớp 10 mà viết một bài luận văn tôi không biết em viết gì?!. Tôi không nỡ cho em điểm 01 - dù chỉ còn có điểm đó mới xứng đáng với bài luận văn đó mà thôi?

Nhưng em vẫn không xem việc học dở văn chương là phần thiệt thòi. Ðâu phải môn văn là môn học phụ. Mãi mãi nó là môn chính của nhà trường chúng ta. Vậy mà gần hết học kỳ một chính em học sinh "kém cỏi văn chương" nhất lớp đó đã vượt lên ngoài sức tưởng tượng của cả lớp. Sao vậy Tất nhiên trong đó có phần công sức của tôi. Và chính em học sinh đó tâm sự như vậy: "Trước khi em chưa học được văn, em ngán nó lắm và em xem thường nó nữa. Em ghét nhất giờ văn. Sau khi được cô dạy, bước đầu em cũng chán, sau dần em thử áp dụng. Và em thấy em có tiến bộ, thế là em có đà để tiến luôn".

Bạn thấy không, môn gì cũng vậy, đừng xem thường. Học tập cần phải có phương pháp thì sẽ tiến bộ và tạo ra níềm vui.

6. Các môn học Sử và Ðịa:

Là những môn bài học thông thừơng. Tuy nhiên muốn bài học được tốt, bạn nên tạo ra cách học phù hợp cho từng môn, ngoài việc nghe giảng và ghi những chi tiết cần thiết. Nên lưu ý:

+ Môn Ðịa cần nhớ gì (tên lãnh thổ, địa danh...)

+ Môn Sử cần nhớ gì (mốc thời gian, sự kiện)

Rồi lập sẵn dàn bài: và học vài lượt rồi tóm tắt lại. Nắm chắc các phần trọng tâm của bộ môn (Sử hoặc Ðịa).

- Cũng cần ghi lên bảng các mốc thời gian (nếu là Sử), tên sông ngòi, địa thế (nếu là Ðịa), cuối cùng lập dàn bài và ghi phần trọng tâm ra giấy nháp. Thỉnh thoảng lôi ra ôn lại.

7. Môn Sinh:

Ðây là một môn họcnhưng không phải chỉ là môn học bài thuộc như môn sử địa mà với lớp 11 bạn đã bắt đầu làm quen với số ít bài toán sinh đơn giản. Lên lớp 12, dạng toán nặng hơn, và môn học này sẽ trở thành quan trọng khá "khó nuốt" đối với những học sinh mất căn bản.

Kỳ thực muốn học đạt môn học này cũng không có gì khó lắm. Ngay từ đầu bạn đừng để mất căn bản có nghĩa là tránh sự biếng lười.

Cách học bộ môn Sinh:

Muốn cho bộ môn này học chóng thuộc:

- Bạn nghe giảng ở lớp với một số quyển sổ ghi chép. Phải ghi nhanh những vấn đề chính vì thời gian ít, thầy cô chỉ lướt qua. Nếu bạn khó hiểu chỗ nào phải ghi lại.

- Về nhà phải nghiên cứu ngay bài giảng đó, áp dụng sách giáo khoa. Và học ngay các đề mục đã được nghe giảng.

- Thực hiện, làm các bài toán Sinh. Cố gắng làm hết đừng bỏ qua bài nào.

Phương pháp học cũng ghi dàn bài, ghi những điểm cần thiết ra giấy, rồi phân chia bảng, ghi bằng nhiều màu phấn để dễ phân biệt, dễ nhớ. Nếu đã đúng, vẫn để bảng đó khi đi qua đi lại trong phòng học dễ "nhắc nhở" bạn.

Tóm lại:

Tất cả các môn học, nếu muốn học bài mau thuộc, bạn nên học ngay những bài của môn mà ngày đó đã được thầy cô giảng, dù ngày mai chưa phải là ngày trả bài.

Đó là học lần một. Còn học lần hai là ngày có môn học đó, bạn chỉ việc ôn lại. Thường đêm, trước khi lên giường ngủ (ví dụ: Bạn ngủ lúc 10 giờ đêm thì 9 giờ bạn tắt đèn lên giường đi). Trong bóng đêm - bạn lần lượt nhớ lại bài - phần nào nhớ bạn khắc ghi - phần nào quên bạn bỏ qua một bên và bạn lưu ý điểm quên đó để ngày mai xem lại.

- Buổi sáng bạn chịu khó thức dậy sớm. Sau khi làm các động tác vệ sinh và thể dục, bạn nên ngồi vào bàn học khoảng 1 tiếng, ôn lại bài trước khi ăn điểm tâm và đến lớp.

Một điều cần nhắc bạn trong phương pháp học bài là: Ngoài môn sinh ngữ ra, tất cả các môn học khác bạn nên lập dàn bài, trong dàn bài bạn ghi những phần quan trọng một cách chi tiết. Nhất là các công thức, các định lý, các định đề.

- Bạn ghi vào giấy để bỏ túi.

- Ghi lên bảng học và để dễ vào tim vào óc.

- Học thầm bằng mắt, suy nghĩ bằng óc, không nên học lớn tiếng, sẽ dễ quên. Không học vẹt, phải học hiểu, và ghi nhận phần nào ra phần đó. Nhẩm bài sẽ nhớ bài ngay cả những lúc bạn đã rời bàn học. Dù trong lúc rửa bát, hoặc làm vườn, tưới cây vv... bạn đừng để đầu óc xao nhãng, luôn suy nghĩ và ôn nhẩm lại bài. Đặc biệt phải cố nhớ ra những chỗ còn lơ mơ hoặc có quên ít nhiều.

(Theo Bí quyết học bài mau thuộc)

Các phương pháp ghi nhớ

Muốn học bài mau thuộc nhất thiết phải học có phương pháp. Qua các chương trước chúng tôi đã trình bày một số phương pháp để giúp bạn trong việc học bài sao cho mau thuộc. Trong chương này xin hướng dẫn bạn đi sâu vào chi tiết hơn khi thực hiện các phương pháp ấy.


1. Ghi thành dàn bài:

Thực tế có nhiều bạn chỉ nghe nói ghi dàn bài, nhưng chưa rõ phương thức ghi cụ thể ra sao.

- Trước tiên bạn đọc toàn bài môn bạn đang học 1 lần - 2 lần - hoặc cũng có thể là 3 lần. Ðến lúc bạn nắm chắc yêu cầu bài mới thôi. Vì có hiểu sơ bộ bài, bạn mới lập được dàn bài. Bạn chia nội dung toàn bài thành 3 phần chính (Ví dụ là A - B - C). Trong phần A - có nhiều mục nhỏ, bạn có thể sắp xếp các mục nhỏ ấy gọi là "tiêu đề" bằng những chữ số:1, 2, 3...

- Và tiếp theo các phần B-C cũng thế. Phần nào cũng có những tiêu đề riêng.

- Nhưng trong mỗi phần đều có những yêu cầu quan trọng của nó. Bạn nên ghi nhận cụ thể các phần quan trọng ấy trong mỗi phần của dàn bài, có thể gạch dưới hoặc viết đậm để dễ nhớ.

- Ðã có dàn bài chi tiết rồi sẽ là điều kiện giúp bạn dễ dàng việc học bài sau đó.

2. Nhẩm trong óc:

Bạn hệ thống bài bằng cách "nhẩm trong óc" nhẩm từng phần một của dàn bài, chỗ nào quên bạn dừng lại, lật dàn bài ra xem lại. Bạn cứ tiếp tục nhẩm sang phần khác và đừng quên các phần quan trọng đáng ghi nhớ, đừng bỏ sót một chi tiết nào. Lần lượt như vậy cho đến hết toàn bài.

- Lần thứ hai, bạn bắt đầu nhẩm lại tất cả có hệ thống toàn bài hơn.

- Lần này bạn ghi nhận phần đã bị quên. Bạn mở sách xem lại, ghi ra giấy hoặc đánh dấu những phần đó. Bạn tìm ý những chỗ quên sót để rồi học lại cho nhuần nhuyễn.

- Lần thứ ba, bạn hệ thống lại bài và bạn đặt thành câu hỏi rồi tự giải quyết trong óc câu hỏi ấy. Bạn xem lại việc trả lời có thông suốt phân minh chưa. Nếu chỗ nào vướng mắc lật dàn bài ra xem.

* Một bài học gọi là được nắm chắc là khi bạn:

- Trả lời gãy gọn các câu hỏi đặt ra.

- Hiểu bài thông suốt từng phần cũng như toàn bài.

- Nắm vững trọng tâm bài học một cách chuẩn xác. Nếu là môn học như Toán - Lý- Hóa- Sinh thì các quy tắc các công thức, các định lý, định đề... bạn phải thuộc thật nhuần nhuyễn mới được.

Môn Văn: Cần ghi nhớ các tên và tiểu sử tác giả. Thuộc kỹ các bài thơ, các đoạn văn xuôi, chọn lọc và nhớ bài thơ này của tác giả nào, bài văn kia tác giả là ai. Tránh tình trạng lộn xộn, lẫn tên tác giả này với tác giả khác, hoặc bài văn xuôi mà lại ghi tên tác giả là một nhà thơ v.v...

Các phần văn xuôi hay thơ, bạn đều phải nắm bố cục chặt chẽ, chủ đề tư tưởng và nghệ thuật mà tác giả đã sử dụng. Ngoài ra bạn nên trích dẫn những đoạn văn hay, bài thơ hay, ghi vào sổ tay bạn để dễ học thuộc. Thuộc nhiều thơ văn để tạo vốn từ phong phú khi làm bài.

Môn Sử, Ðịa: Cần nắm rõ đặc thù từng môn để dễ học.

- Sử: Cần nhớ chính xác các mốc thời gian của sự kiện và luyện cách phân tích tổng hợp để rút ra được những bài học lịch sử một cách chính xác.

- Ðịa: Nắm rõ đặc điểm địa thế từng bước từng vùng, tên sông, tên núi, nguồn tài nguyên khoáng sản.v.v...

3. Ghi ra giấy:

Ngoài cách ghi thành dàn bài chi tiết, bạn có thể ghi riêng ra giấy. Nhất là những công thức, những định lý, định đề. Từ giấy xếp lại bỏ túi để lâu lâu khi cần nhẩm lại, nếu quên bạn có thể mở ra xem.

Nhưng phải ghi bằng cách nào?

Ghi những điểm chính yếu nhất, còn điều quan trọng là bạn phải học thuộc.

Nói tóm: Khi ghi bạn chỉ tóm tắt phần quan trọng, sao cho khi mở trang giấy ra nhắc nhở bạn hệ thống bài học bằng trí nhớ và một cách hoàn hảo mà không cần mở sách.

Tránh ghi rườm rà, dư thừa, vừa mất thời an vô mà ích lại phí sức. Nói chung làm thế nào để bạn có thể tổng hợp các phương pháp (nhẩm nhớ - ghi chép - và lập dàn bài) sao cho tạo được điều kiện để bạn đọc bài mau thuộc đó là đíều quan trọng nhất.

Một điểm nữa là bạn phải hết sức sử dụng các phương pháp ấy thật hài hòa và kết hợp chặt chẽ để việc học tập của bạn có kết quả mỹ mãn theo ý muốn. Không nhất thiết phải áp dụng tất cả các phương pháp mà tùy khả năng vận dụng cho phù hợp.

(Theo Bí quyết học bài mau thuộc)

15 lời khuyên học tiếng Anh

1. Tích cực xem truyền hình, video, nghe đài, đọc báo chí tiếng Anh hoặc nói chuyện với người bản ngữ bất cứ khi nào bạn có cơ hội. 2. Sử dụng tiếng Anh ở nhiều nơi chứ không phải chỉ trong lớp học. 3. Chơi trò chơi và tập các bài hát tiếng Anh. 4. Khi nói chuyện bằng tiếng Anh, cố gắng diễn đạt bằng mọi cách có thể được kể cả dùng điệu bộ. 5. Nên hỏi lại hoặc đề nghị ngườ nói nhắc lại nếu chưa hiểu rõ nghĩa. 6. Đừng bao giờ sợ mắc lỗi khi nói và viết tiếng Anh 7. Áp dụng từ và cấu trúc mới học được trong nhiều tình huống khác nhau. 8. Đọc các bài viết khác nhau về cùng một chủ điểm. Tập nói và viết theo các chủ điểm đó. 9. Cố gắng đoán nghĩa của từ, câu bằng cách cǎn cứ nội dung bài đọc, bài nghe hoặc tình huống giao tiếp (không nên quá phụ thuộc vào từ điển). 10. So sánh để hiểu được sự khác nhau giữa tiếng Anh và tiếng Việt. 11. Tự chữa lỗi trước khi được bạn hoặc thầy chữa. 12. Học theo nhóm hoặc theo cặp là tốt nhất. 13. Học thuộc các quy tắc ngữ pháp, từ mới hay các đoạn hội thoại mẫu. 14. Nghe băng và tập viết chính tả thường xuyên. 15. Thử áp dụng các phương pháp trên trong khoảng 2 - 3 tháng, bạn sẽ biết ngay kết quả học tập của mình. (Theo TVE).

Những trò chơi dạy các kỹ năng xã hội

Qua các trò chơi, trẻ có thể học được cách chia sẻ, thay phiên nhau, và nói chung, biết cư xử nhã nhặn với người khác.

Thử những hoạt động sau để giúp phát triển những kỹ năng của trẻ:

1. Làm theo: Bạn có thể kéo trẻ vào trò chơi gọi tên và hành động theo những dạng vận động khác nhau – những động tác càng buồn cười càng tốt. Để thêm vui, tạo những lối đi đầy chướng ngại vật đơn giản rồi dẫn bé trèo qua gối, bò vào đường hầm làm bằng những cái hộp rỗng, rồi đi quanh cái ghế…

2. Vẽ màu: Trên vỉa hè bằng phấn, hay trên những tấm giấy lớn bằng màu sáp, khuyến khích từng 2 – 3 trẻ vẽ với nhau.

3. Nhảy múa: Bật nhạc, cho con và các bạn chúng cùng nhảy, và xem con của bạn cùng lũ nhỏ nhảy múa nghiêng ngả.

4. Đi dung dăng dung dẻ: Trò chơi truyền thống rất được ưa chuộng này giúp trẻ đang chập chững học biết những hoạt động có tính đồng đội cũng như tăng cường khả năng phối hợp.

(Theo webtretho).

Giúp trẻ sống có trách nhiệm

Điều phải làm, phải gánh vác hoặc phải nhận lấy về mình. Có trách nhiệm là tự ý thức được việc mình cần làm, ít cần đến người khác hướng dẫn, sai bảo, bắt buộc hay dụ dỗ. Đó cũng là khả năng ra quyết định và chịu trách nhiệm về những quyết định đó. Trẻ học cách sống trách nhiệm từ những việc nhỏ như biết tự mình ăn, ngủ, mặc quần áo, vui chơi, phụ giúp những việc nhỏ và cư xử trong khuôn khổ.


Thực tế cho thấy: 

+ Những trẻ được giao những việc phù hợp với năng lực của chúng phần nhiều sẽ cảm thấy gắn bó với gia đình hơn và tin tưởng chúng có khả năng đóng góp một cách có ích.

+ Giúp trẻ thành công với những trách nhiệm mà chúng được giao:

- Những việc làm, nhiệm vụ và mong đợi nơi trẻ phải phù hợp với lứa tuổi và mức phát triển. Các em không thể làm những gì vượt quá khả năng.

- Trẻ luôn cần được giúp đỡ và nhắc nhở để hoàn thành những việc được giao. Hầu hết các trẻ dưới 10 tuổi sẽ không thể gánh trách nhiệm hoàn toàn trong những việc thường ngày như tự mặc quần áo mà không cần người lớn nhắc nhở hay giám sát.

- Những việc giao cho trẻ phải là những việc có thể làm được. Chia nhỏ những công việc lớn thành những việc nhỏ và hướng dẫn trẻ từng cách làm cụ thể.

+ Trẻ sẽ ngần ngại gánh lấy việc được giao khi:

- Trẻ thực hiện những việc được giao do lo sợ bị trừng phạt hay bị tổn thương.

- Trẻ không được phép hưởng những thành quả do mình tạo nên.

- Trẻ thường xuyên nhận được sự giúp đỡ không cần thiết mỗi khi gặp khó khăn.

+ Trẻ có thể không hiểu thế nào là sống trách nhiệm và tại sao những trách nhiệm như đi làm và giữ cho nhà cửa ngăn nắp lại quan trọng đối với người lớn.

+ Trẻ có thể rất hào hứng khi bắt đầu phụ giúp những công việc nhỏ, nhưng các em cũng sẽ mau chán sau một thời gian ngắn.

+ Giao cho trẻ những công việc cụ thể như giúp đỡ gia đình sẽ khuyến khích các em muốn làm nhiều việc hơn; đồng thời cũng tạo cho các em cảm giác mãn nguyện khi hoàn tất.

+ Học sống trách nhiệm là môt quá trình kéo dài xuyên suốt cuộc sống của trẻ, trong đó cha mẹ là những người đặt nền tảng khi trẻ còn nhỏ.


Một vài phương pháp khác:

Nói cho trẻ hiểu thế nào là sống có trách nhiệm. Dạy trẻ sống trách nhiệm qua những hành động thiết thực như:

+ Biết quan tâm tới cảm xúc của của người khác và đối xử công bằng với họ.

+ Luôn nói sự thật, ngay cả khi nhận lỗi.

+ Làm theo lẽ phải ngay cả khi việc đó không như ý muốn hay phải từ bỏ những gì mong muốn.

+ Tập làm chủ bản thân.

+ Yêu thương bản thân và những gì mình đạt được, thỏa mãn với cách cư xử phù hợp, với những gì có thể làm và những thành quả mới.


Những cách giúp trẻ hoàn thành công việc:

+ Khen trẻ về sự giúp đỡ và những nỗ lực của trẻ dù cho việc đó có được hoàn thành tốt đẹp hay không. Việc khen trẻ em giúp các bé học sống trách nhiệm dễ dàng hơn so với việc cho trẻ tiền hay quà để trẻ làm tốt việc được giao.

+ Giúp trẻ hoàn tất việc được giao. Trẻ sẽ thích làm hơn khi có bạn bên cạnh.

+ Giúp trẻ thoải mái bằng cách tạo cho trẻ một nơi riêng biệt để đồ, nơi trẻ có thể dễ dàng tìm thấy và nắm bắt được.

+ Tạo không khí vui đùa khi làm việc như nghe nhạc hay kể những câu chuyện ngớ ngởn về những món đồ chơi.

+ Chia công việc thành những bước nhỏ. Trẻ sẽ không cảm thấy choáng ngợp khi quyết định nên làm cái gì trước thay cho chọn làm tất cả mọi việc cùng một lúc.

+ Tạo những hướng dẫn cho từng việc như: “Các món đồ chơi phải được xếp vào hộp trước bữa ăn tối”.

+ Giúp trẻ làm việc theo nhóm khi công việc cần hoàn tất nhanh chóng. Hãy nói các thành viên trong gia đình cùng làm và xem họ có thể làm được bao nhiêu trong 5 phút hay ngắn hơn.

+ Yêu cầu trẻ hoàn tất một việc cụ thể thay vì trách trẻ làm mọi thứ xáo trộn.

+ Đôi khi những lời nói ngắn gọn lại hữu ích hơn như: “Áo khoác!”. Trường hợp trên, nếu cô bé biết cái áo khoác nên đựoc treo ở móc áo thay vì nằm trên sàn. Khi nghe gọi vậy, con bé sẽ biết mình phải làm gì.

Giúp trẻ hiểu biết về tiền bạc. Hãy nói với trẻ về những trách nhiệm khác nhau liên quan tới tiền như làm ra tiền, tiết kiệm, chia sẻ tiền với những người kém may mắn hơn và tiêu tiền một cách khôn ngoan. Khi bạn nghĩ trẻ hiểu tiền được dùng để trao đổi những vật dụng và mỗi người phải đi làm để kiếm tiền; khi bạn nghĩ trẻ đã sẵn sàng gánh trách nhiệm về những việc nhỏ và về tiền, bạn hãy cho phép trẻ bắt đầu tiêu tiền. Tập cho trẻ chịu trách nhiệm về việc sử dụng tiền ngay lúc trẻ còn nhỏ sẽ mang lại lợi ích khi trẻ trưởng thành sau này.

Dịch thuật: shrek - Biên tập: Beamjade
Theo Familyfun.

Quá trình phát triển của lứa tuổi thanh thiếu niên

Chúng ta cần hiểu nhiều hơn về các giai đoạn phát triển của lứa tuổi thanh thiếu niên (từ 13 đến 19 tuổi) để chúng ta không coi cách cư xử của trẻ ở lứa tuổi này là nhằm chống lại chúng ta. Bằng cách quen với các giai đoạn phát triển này, chúng ta tăng khả năng khuyến khích con trẻ và thiết lập nhận thức về cá tính của trẻ.

Lứa tuổi thanh thiếu niên đang chuẩn bị phân tách hoặc tách khỏi gia đình. Trẻ đang trong tiến trình phát triển các giá trị của trẻ.

Tuổi thanh thiếu niên cần phải khởi đầu với sự phân tách này và trẻ nổi loạn là để đạt được điều này. Trẻ ở lứa tuổi này thách thức các nguyên tắc và các giá trị theo cách thiết lập riêng những nguyên tắc và giá trị của trẻ. Thời thanh niên không thể rời xa mọi người, nhưng trẻ sẽ xung đột và chạm trán với mọi người.

Trẻ ở lứa tuổi này có thể khiếm nhã hoặc cười nhạo cha mẹ và những nhân vật có uy quyền khác, và không muốn ở với họ. Trong tâm trí của lứa tuổi thanh thiếu niên, trẻ thách thức nhằm để đòi quyền tự quản và ý nói rằng trẻ không cần bố mẹ, và thường coi thách thức giống như một phương pháp thử nghiệm sự quan tâm của cha mẹ.

Do có sự thay đổi về cơ thể, nên trẻ sẽ bối rối vì liệu trẻ có sẵn sàng muốn lớn lên hay không.

Các thay đổi về hoóc môn cũng khiến tính khí của trẻ thay đổi như mau nước mắt, nhạy cảm hơn, nổi giận bất thình lình, tăng nhu cầu cho các hoạt động thể chất và cười không đúng chỗ.

Lứa tuổi thanh thiếu niên bắt đầu thành lập các mối quan hệ của trẻ với các bạn cùng độ tuổi để tìm ra những người bạn phù hợp với chúng.

Lứa tuổi thanh thiếu niên bắt đầu hiểu giới tính khác với khi trẻ còn nhỏ (nơi mà tình bạn, các mối quan hệ lãng mạn và/hoặc các cảm xúc tiêu cực sâu sắc có thể là bề nổi).

Nhu cầu riêng tư của lứa tuổi này cao. Sự riêng tư sẽ giúp trẻ có nhận thức mới về quyền hành và khả năng tự quản. Trẻ cần riêng tư để thử nghiệm những điều của riêng chúng mà không có sự tham gia của cha mẹ.

Lứa tuổi thanh thiếu niên có thể cảm thấy mình nắm hết mọi quyền lực và mọi kiến thức cùng một lúc, điều đó khiến chúng sợ sự thiếu hụt và thất bại.

Lứa tuổi này cần người lớn quan tâm, nhưng quan tâm theo cách khác với khi trẻ còn nhỏ.

(Theo International Network for Children and Families)

Cách giao tiếp

Giao tiếp là cách ta trao đổi tin tức và thông điệp cho nhau. Đó là những gì ta nói và cách mà ta nói, thông qua từ ngữ, âm sắc, giọng điệu, tiếng hát, điệu bộ, hiệu lệnh, tư thế, phục trang, sự biểu lộ cảm xúc, lắng nghe, hành động, khiêu vũ, và thậm chí cả… bằng cách im lặng. Giao tiếp cho người ta cơ hội để biệu lộ niềm hy vọng, ước mơ, những vấn đề, quan niệm, ý kiến, và cảm xúc. 

Thực tế cho thấy:

+ Không bao giờ quá trễ để bắt đầu trò chuyện với trẻ con. Chúng cần nghe ngôn ngữ và lời nói để học các kỹ năng giao tiếp.

+ Những đứa trẻ học cách nói chuyện và giao tiếp ở những thời điểm riêng biệt và ở những nhịp độ khác nhau.

+ Tiêu biểu, trẻ có thể không hiểu tất cả những từ ngữ nhưng chúng có thể đoán được qua cảm xúc và tâm trạng của lời nói.

+Trẻ em có thể hiểu nhiều từ ngữ hơn là chúng có thể nói.

+ Nhiều đứa trẻ nói nhiều vì chúng thích thực hành, và chúng có một khả năng hạn chế để hạn chế sự bất đồng khi nói.

+ Trẻ em có thể nghĩ nhanh hơn chúng nói và cần nhiều thời gian hơn người lớn để nói ra thông điệp của mình.

+ Giúp đỡ trẻ học cách giao tiếp và chấp nhận những cảm xúc của chúng có thể dẫn đến những thay đổi tích cực hơn. Những đứa trẻ bị hạn chế giao tiếp thường hay than vãn, khóc, nổi giận, đánh nhau, hoặc tranh cãi.

+ Thông thường, giao tiếp ở trẻ con được khuyến khích khi: chúng được phép nói những gì chúng nghĩ và hỏi về bất cứ điều gì, người lớn lắng nghe trẻ con, và không nói hoặc quở trách chúng quá nhiều; chúng không bị ép buộc phải nói chính xác; trẻ con có một khả năng hạn chế để điều chỉnh suy nghĩ thành lời nói ngay tức thì, tivi và radio bị tắt đi, và điện thoại hoặc chuông cửa không được phép bị gián đoạn.

+ Nếu trẻ cảm thấy rằng chúng có thể nói chuyện với người lớn về bất cứ thứ gì, chúng có thể thuật lại gần như giống với sự kiện về chủ nghĩa phân biệt chủng tộc, định kiến, và sự lạm dụng. Nếu trẻ cảm thấy rằng chúng sẽ làm thất vọng hoặc chọc tức ba mẹ nếu kể cho họ nghe điều gì, chúng sẽ quyết định giữ bí mật điều đó.

+ Bạo lực thân thể, tiêu biểu thường bắt đầu bằng sự giận dữ hay thất bại trong giao tiếp. Bày tỏ cảm xúc thông qua lời nói dẫn đến tranh chấp nhỏ, đấu đá, xô đẩy, và lạm dụng. Dù thế nào đi nữa với những cảm giác mạnh, con người có thể giao tiếp bằng cách bất bạo động, hoặc không lợi dụng nhau.

Những phương pháp giao tiếp dễ dàng:

+ Hãy mở ra cánh cửa giao tiếp bằng cách trò chuyện với con bạn bằng thái độ tôn trọng. Hãy nhớ rằng cùng một vấn đề nhưng sẽ có nhiều quan điểm khác nhau và con bạn có thể có một cách nhìn khác bạn. Hãy thăm dò các cách thức giải quyết vấn đề cùng con bạn; việc này sẽ cho trẻ những cơ hội để suy nghĩ sáng tạo, tập thói quen tư duy và có thể ứng dụng vào trong thực tế.

+ Hãy cho phép con bạn nói chuyện và hỏi về bất cứ điều gì chúng thắc mắc. Khuyến khích trẻ đến với bạn với những câu hỏi đơn giản ngay từ bây giờ để khi những câu hỏi “lớn” hơn về ma tuý, giới tính, hay sự bạo lực được đặt ra sau này, trẻ sẽ thấy rằng thật an toàn khi trò chuyện với bạn. Cần sớm bắt đầu đặt những câu hỏi “quan trọng” và hưởng ứng chúng ở cách mà trẻ sẽ hiểu ở độ tuổi của chúng. Nên cho trẻ thời gian để suy nghĩ, xem xét những tình huống, và để chúng quyết định khi cần thiết. Việc bạn tỏ ra cởi mở và sẵn sàng trả lời những thắc của trẻ sẽ tạo nên một không gian giao tiếp tốt cho trẻ.

+ Hãy nhớ là, bạn không nên áp đặt suy nghĩ và cảm xúc của bạn vào những suy nghĩ và cách nhận thức vấn đề (cũng như lựa chọn cách giải quyết tình huống) của trẻ. Hãy nhớ rằng bạn phải sẵn sàng để lắng nghe, giúp đỡ, chấp nhận những cảm xúc của trẻ và không tỏ ra e dè về những suy nghĩ kỳ lạ của chúng, hãy tin tưởng rằng trẻ có thể xử lý những vấn đề và cảm giác của chúng, và cho phép trẻ chịu trách nhiệm về những vấn đề đó.

+ Đừng lúc nào cũng ép con bạn phải nói với bạn về một vấn đề gây cho chúng sự khó khăn khi nói cùng bạn hoặc khi trẻ đang căng thẳng. Nhiều người muốn giúp đỡ trẻ đang bị tổn thương; nhưng cách tốt nhất là quan sát trẻ và bình tĩnh nhận ra những biểu hiện của chúng thông qua những cử chỉ, hành động nào đó. Hãy nhìn vào cử chỉ, điệu bộ của trẻ và cho hỏi xem chúng cảm thấy thế nào. Bạn nên nhẹ nhàng khuyến khích trẻ kể cho bạn nghe nhiều hơn về những gì chúng đang cảm thấy. Sau đó, bạn có thể hỏi chúng: "Mẹ có thể làm gì cho con? Mẹ có thể giúp con chứ?". Sự tôn trọng và kiên nhẫn của bạn mà trẻ nhận thấy sẽ giúp chúng cảm thấy an tâm và có thể tâm sự cùng bạn để cùng bạn giải quyết vấn đề.

Trò chuyện với con bạn:

+ Để giúp con bạn học cách lắng nghe, hãy dịu dàng chạm vào trẻ và gọi tên của nó.

+ Dùng một giọng nói nhẹ nhàng khi bạn nói với trẻ, và thỉnh thoảng chỉ thì thầm, như vậy trẻ có thể luyện cách lắng nghe.

+ Khi nói chuyện hãy nhìn vào đôi mắt của trẻ.

+ Nên nhớ là bạn cần tỏ ra ân cần, tôn trọng, và… lịch sự khi trò chuyện với con bạn.

+ Hãy hướng dẫn cho con bạn kể cho bạn nghe nhiều hơn bằng cách sử dụng những từ ngữ khuyến khích thằng bé: "Wow, con có thể kể cho mẹ nghe nhiều hơn nữa chứ?", hoặc là "Mẹ hiểu.", hay "Mẹ không chắc là mẹ hiểu hết, con có thể kể mẹ nghe lần nữa không?".

+ Tránh tỏ ra xao lãng khi con bạn muốn nói chuyện với bạn – Điều này thể hiện cho thằng bé thấy sự chú ý hoàn toàn của bạn vào câu chuyện của chúng.

Quan tâm đến cách thức mà bạn trò chuyện với con; điều này cũng quan trọng như việc bạn nói về cái gì vậy:

+ Hãy thành thật và nói về những điều bạn biết; trung thực nói về những điều bạn không biết.

+ Nên nói ngắn gọn và hướng đến trung tâm của chủ đề; tránh dông dài và tranh cãi.

+ Hãy dùng những từ ngữ đơn giản, rõ nghĩa và dễ hiểu để trò chuyện với con bạn để chúng dễ dàng cảm nhận được.

+ Lắng nghe những điều con bạn muốn nói và nhìn nhận vấn đề cùng chúng. Hỏi trẻ về những quan niệm và suy nghĩ của chúng, tránh quyết định giùm cho trẻ.

Tuy nhiên, cũng có khi hành động của bạn lại quan trọng hơn là biểu đạt bằng ngôn ngữ. Đôi lúc, bạn nên biến lời nói của mình thành những hành động. Thay vì trừng phạt một đứa trẻ bằng lời nói la mắng, hãy cố hướng dẫn trẻ làm theo bạn. Nếu con bạn không tắt tivi và đi ăn tối, hãy cố gắng tắt tivi và nhẹ nhàng dẫn trẻ đến bàn ăn, thay vì ép buộc trẻ bằng nhiều từ ngữ, những lời hăm doạ, hay la hét, quát tháo. Thỉnh thoảng, bạn có thể truyền đạt những điều mình muốn trẻ hiểu bằng cách khác, thay vì nói với chúng.

Dịch thuật: Ngọc Anh - Biên tập: pth
Theo Familyfun.

Làm sao để con bạn có thói quen thích đọc sách

Con bạn có thích đọc sách không? Bạn đã làm gì để giúp chúng tiếp cận với sách báo và khơi gợi hứng thú của chúng trong việc đọc. Sau đây là một số mách nước nho nhỏ giúp bạn:

Có thể tập cho trẻ thích đọc sách ở lứa tuổi nào là tốt nhất?

Càng sớm càng tốt. Trẻ dưới 4 tuổi đã có thể nhận biết những cuốn sách có tranh ảnh đẹp, màu sắc cuốn hút. Bạn hãy dành thời gian kể những mẩu chuyện tranh đơn giản cùng lúc với việc giở cho chúng xem tranh ảnh về câu chuyện đó. Nếu không có thời gian, mỗi tuần chỉ cần tập cho chúng xem từ 2 đến 4 lần. Mỗi lần 15 đến 30 phút. Sau đó, hãy để những cuốn truyện tranh này ở đầu giường, trên kệ thấp, để trẻ có thể tự lấy xem khi chúng muốn.

Khuyến khích chúng tự kể lại câu chuyện theo ngôn ngữ của chúng. Nếu chúng có làm hỏng vài cuốn, đừng rầy la, vì như thế, bạn sẽ làm cho chúng ngại tiếp cận với sách báo.

Nếu trẻ hiếu động, không thích hợp ngồi một chỗ, làm sao để chúng chịu đọc sách?

Hãy lựa một câu chuyện hấp dẫn kể cho trẻ nghe một đoạn (không có đoạn kết). Bạn làm như thật sự không biết, đặt ra câu hỏi cho đoạn tiếp theo và "nhờ" trẻ đọc để trả lời. Ví dụ "Ráp lại thành cây tre 100 đốt, nhưng làm sao anh ta vác về nhà được nhỉ? Lâu quá rồi mẹ quên, con đọc tiếp và kể cho mẹ nghe với!". Trẻ con cảm thấy chúng được khám phá và có nhiệm vụ thật lớn "Kể cho mẹ nghe" (không có đứa trẻ nào lại không thích được khen. Đừng tiếc lời khen khi chúng đọc xong được một cuốn sách hoàn chỉnh).

Bắt đầu từ cuốn sách chúng thích, chứ không phải cha mẹ chúng thích.

Đừng bao giờ bắt trẻ xem những cuốn sách bạn cho là hay nhưng chúng không thích. Việc áp đặt này sẽ làm giảm mọi hứng thú của chúng, đồng thời làm chúng cảm thấy rất khó chịu. Kết cục là chúng chẳng rút ra được gì sau khi đọc cả.

Mùa hè, trẻ có thời gian rảnh nhiều hơn, bạn hãy kiên trì và khéo léo để chúng tận dụng thời gian này đọc sách báo. Sách thực sự là người bạn, người thầy tốt nhất của trẻ.

(Theo webtretho)

Để trở thành một người biết lắng nghe

Lắng nghe là cả một nghệ thuật. Đó không chỉ đơn thuần là nghe qua. Nó đòi hỏi người nghe phải biết chủ động trong buổi nói chuyện cũng như biết cách kết hợp một số kĩ năng và kĩ thuật nhất định. Dưới đây là một vài mẹo vặt và những phương pháp bạn có thể áp dụng để trở thành một người biết lắng nghe thực sự, một người mà người khác luôn muốn trò chuyện.

- Lắng nghe một cách chủ động: Nên nhớ rằng bạn đang lắng nghe. Hãy hướng sự chú ý vào người nói và làm cho họ thấy rằng dường như lúc này chỉ có một điều khiến bạn quan tâm: những gì họ đang nói.

- Tập trung: Bày tỏ sự tôn trọng với người nói là việc làm cần thiết. Xem xét những ý kiến của họ thật kĩ lưỡng. Không nên đánh giá thấp hay tỏ ra coi thường những gì bạn đang nghe, vẻ mặt cũng không được lộ sự thiếu tôn trọng. Dĩ nhiên bạn không nhất thiết phải đồng ý với mọi việc họ nói, nhưng hãy đợi cho đến khi họ trình bày hết quan điểm của mình.

- Đặt câu hỏi: Bạn sẽ có thắc mắc về những gì đã nghe. Và khi gặp thời điểm thích hợp, hãy đưa ra những câu hỏi để xác nhận lại thông tin, cũng là một cách để bạn bày tỏ sự quan tâm. Không nên lèo lái đề tài câu chuyện theo ý mình. Khi người nói bỗng dưng đề cập đến vấn đề nào đó khiến bạn đặc biệt quan tâm, bạn sẽ rất dễ bị lôi cuốn vào, rồi sẽ cắt ngang người nói để thao thao bất tuyệt với chủ đề đó. Và thường dẫn đến kết quả là làm cho người nói chuyển đề tài sang câu chuyện của bạn. Những người biết lắng nghe luôn để người kia làm chủ tình hình. Cách tốt nhất là ghi nhớ câu hỏi đó và sau khi người nói đã nói hết những điều họ muốn thì bạn hãy đặt câu hỏi. Trong lúc lắng nghe, bạn cũng không nên suy nghĩ xem đến phiên mình bạn sẽ nói gì. Vì nếu như vậy thì bạn sẽ không tập trung vào những gì người kia đang nói.

- Hưởng ứng người nói: Đôi lúc khi bạn muốn khuyến khích người nói tiếp tục, hãy tỏ ra rằng bạn vẫn đang rất chú tâm tới câu chuyện của họ chỉ bằng cách nói: "Vậy ý của bạn là..." hay "Để xem tôi có hiểu đúng ý bạn không..." Và lặp lại những gì bạn nghĩ là mình đã nghe. Đây cũng là một cách hướng người nói sang chủ đề mới mà ngay chính họ cũng không định nói đến.

- Sử dụng ngôn ngữ cơ thể: Hãy cởi mở với người nói. Mặt đối mặt và nhìn họ. Đừng để vật gì tạo ra khoảng cách giữa bạn và người nói. Nếu có thể, hãy bước ra khỏi bàn và ngồi bên cạnh họ. Cũng không nên khoanh tay trước ngực, hướng ra xa người nói, quay mặt đi chỗ khác, nhìn vào những thứ xung quanh trong phòng, hoặc liếc nhìn màn hình máy tính hay đọc sách báo. Hãy thực sự chú tâm vào người nói.

- Diễn giải nội dung bạn muốn trình bày: Thường thì khi bạn không nắm vững một vấn đề, bạn sẽ chỉ chú tâm vào nói, nói và nói, thay vì phải diễn giải. Giải thích một cách chính xác có thể làm cho cả người nói và người nghe đều hiểu rõ vấn đề. Thật không dễ dàng khi phải suy đoán ý nghĩa ẩn sau những từ ngữ, lúc này diễn giải là rất cần thiết. Kỹ thuật này có thể giúp mọi người mở rộng cuộc nói chuyện, có thể khám phá những gì mà bạn thực sự muốn diễn đạt.

- Im lặng: Im lặng làm cho người ta cảm thấy không thoải mái. Nó tạo một không khí nặng trĩu suy nghĩ và đôi khi là nỗi đau. Một người biết lắng nghe phải thật sự thoải mái khi ở trong môi trường đó. Thỉnh thoảng, chờ đợi vài phút trong im lặng sẽ giúp người nói có thể khai thác hết những cảm xúc thầm kín trong lòng. Làm chủ được sự im lặng, điều đó có nghĩa là bạn đã thành công.

Thực hiện được những yêu cầu trên, có thể nói rằng bạn là một người biết lắng nghe thực sự. Tuy nhiên, cuộc sống không phải lúc nào cũng chỉ toàn màu hồng. Có đôi lúc, bản thân chúng ta gặp thất bại trong việc lắng nghe, một việc tưởng chừng như đơn giản nhưng lại vô cùng phức tạp. Vậy, nguyên nhân nào khiến đại đa số chúng ta đều từng gặp khó khăn trong khả năng tiếp thu ý kiến, nhận xét của người khác?

- Thái độ lắng nghe chưa tốt: Điếc hơn người điếc là người không muốn nghe. Ta thường hay ngộ nhận là ta biết rồi nên không muốn nghe hoặc chỉ nghe một phần, nhưng đến khi cần nhắc lại thì ta lại không nhớ. Tệ hại hơn nữa là ta chỉ nghe xem đối tác có gì sai, xấu để phản ứng lại.

- Không chuẩn bị: Để nói một điều gì ta chuẩn bị rất kỹ tất cả các phương án. vậy mà trong giao tiếp ta chưa bao giờ chuẩn bị lắng nghe cả. Không chuẩn bị là chuẩn bị cho thất bại. Đó chính là nguyên nhân làm ta nghe kém hiệu quả.

Cách làm bài văn Nghị Luận xã hội đạt điểm tối đa.

Trong những năm gần đây, Bộ Giáo Dục và Đào tạo luôn thực hiện ra đề thi Đại học và thi tốt nghiệp môn Ngữ văn theo hướng mở để đánh giá được năng lực và phân loại trình độ của học sinh. Điều này tạo điều kiện để nhiều học sinh có khả năng vận dụng được những hiểu biết thực tế vào bài viết của mình cho sinh động và hấp dẫn người đọc. Nhiều bài viết được đánh giá cao khi nó đã thể hiện được cái tôi của người viết, quan điểm nhân sinh quan về cuộc sống đời thường, về cách nhìn nhận của giới trẻ trong cách ứng xử và thể hiện quan niệm sống. Cách ra đề này góp phần giảm tình trạng học vẹt, học tủ của nhiều học sinh hiện nay.

Theo cấu trúc đó, một bài văn Nghị luận xã hội thường chiếm 3 điểm trong tổng số 10 điểm của bài làm môn Ngữ văn dù là trong kì thi Đại học hay thi Tốt nghiệp. Tuy dung lượng phần này không lớn nhưng nó cũng góp phần không nhỏ tạo nên điểm số cao cho nhiều bài thi, vì vậy nhiều bạn xem đây là phần “gỡ điểm”.  Để  các bạn học sinh có cách học tập hiệu quả hơn với môn Ngữ văn đặc biệt là phần Nghị luận xã hội, dưới đây là những chia sẻ về cách học và làm dạng bài này.

Thứ nhất, cần xác định được dạng bài Nghị luận phù hợp.

Dạng đề Nghi luận xã hội được chia làm 2 nhóm đề chính là Nghị luận về một Tư tưởng đạo lý và Nghị luận về một hiện tượng xã hội. Vì vậy, trước khi tiến hành lập dàn ý chung cho bài làm, học sinh cần xác định đề bài thuộc loại nào để có định hướng chung cho bài viết.

Thông thường, Nghị luận về một tư tưởng, đạo lý đề cập tới những vấn đề liên quan tới đạo đức làm người, quan niệm về một lối sống, một ý kiến bàn về quan điểm sống của các nhà tư tưởng lỗi lạc (Tư tưởng uống nước nhớ nguồn, ăn quả nhớ kẻ trồng cây, sống đẹp, nhân nghĩa trong đạo làm người…). Việc xác định đề là điều kiện quan trọng để giúp bạn hình dung được toàn bộ hướng đi của bài viết, tránh được lỗi sai làm lạc đề thường mắc phải của nhiều bạn học sinh khi làm. Dấu hiệu để nhận dạng nhất của loại đề này đó là nó thường là những câu nói trực tiếp để trong ngoặc kép của các danh nhân nổi tiếng hay là một câu thơ, một ý kiến trích dẫn trong tác phẩm văn học… Các bạn cần nhanh ý nhận ra những điểm khác biệt này để có thể xác định đúng dạng bài cần làm.

Đối với dạng đề Nghị luận về một hiện tượng xã hội, bạn cũng không cần quá lo lắng, dạng đề này khá phổ biến và nó cũng được đề cập tới nhiều trong cuộc sống hằng ngày như: gian lận trong thi cử của học sinh hiện nay, vấn đề tai nạn giao thông, bạo lực học đường, thanh niên và quan điểm về sống thử, văn hóa thần tượng…Có thể nói đây là dạng chung mà nhiều năm gần đây Bộ giáo dục đã hướng đến để học sinh tiếp cận trong những mùa thi. Để làm được dạng bài này đạt kết quả cao, nó đòi hỏi học sinh phải có vốn hiểu biết nhất định về thực tế xã hội, như vậy, bài văn viết ra sẽ chân thật, có sức lôi cuốn thực tế.

Thứ hai, bài viết phải đảm bảo đúng bố cục.

Dù bài văn thuộc bất cứ dạng đề nào trong hai loại trên đây thì nó vẫn phải đảm bảo đầy đủ bố cục 3 phần là Mở bài (Đặt vấn đề), Thân bài(Giải quyết vấn đề) và Kết luận( Kết thúc vấn đề).

Việc duy trì bố cục này sẽ giúp bạn đảm bảo được về mặt hình thức cho bài viết của mình. Trong trường hợp khi hết giờ làm bài mà bạn vẫn chưa giải quyết xong phần thân bài thì bạn cũng nên nhanh chóng chuyển sang làm phần kết bài để tránh tình trạng thiếu về bố cục bài viết của mình.

Phần Mở bài: cần trình bày được vấn đề đặt ra trong bài làm (nội dung đề bài) để người đọc có thể biết được bài làm của bạn đề cập tới nội dung chính nào, tránh tình trạng mở bài dài nhưng không đúng chủ đề hay làm lạc đề. Cần có phần dẫn dắt nhất định để đi vào bài một cách tự nhiên, tránh gò bó, gượng ép gây cảm giác khó chịu cho người đọc. Theo đánh giá chung, mở bài sáng tạo, tự nhiên thường được đánh giá cao và gây ấn tượng đầu tiên đối với người chấm  bài.

Phần Thân bài: được xem như phần làm chính, phần xương sống của cả bài viết bởi nó làm nhiệm vụ giải quyết những vấn đề chính của đề bài đặt ra. Phần này thường trả lời cho các câu hỏi: Vấn đề đó nghĩa là gì? Vấn đề là đúng hay sai, tại sao? Trong thực tế cuộc sống, nó diễn ra phổ biến như thế nào? Cần làm gì để phát huy những mặt tốt và hạn chế những tiêu cực (nếu là mặt xấu) đó trong xã hội hiện nay? Bạn cần làm gì và làm như thế nào để góp phần hiện thực hóa nó vào trong thực tế? Đây là những yêu cầu cơ bản trong việc viết một thân bài của bài dạng Nghị luận xã hội.

Đối với dạng văn Nghị luận về một hiện tượng xã hội, bạn cần có những ví dụ thực tế, liên hệ thực tiễn và có số liệu chứng minh (nếu cần) để bài viết thêm sinh động hơn.

Phần Kết bài: tuy ngắn nhưng nó có vai trò vô cùng quan trọng vì nó khép lại vấn đề mà cả bài viết bài đang đề cập tới và mở rộng ra những ý kiến cá nhân nhằm làm người đọc có những liên tưởng rõ hơn về cả bài viết của bạn.

Thứ ba, cần có những nhận xét, đánh giá của bản thân và mở rộng vấn đề.

Tuy điều này không được nhiều bạn chú ý tới nhưng nó lại là tiêu chí quan trọng để thầy cô xem xét về hiểu biết của bạn đối với thực tế cuộc sống. Nhưng phần này cũng không nên quá dài dòng vì nó cũng có thể khiến bạn làm sai đề, lạc hướng mà cần viết ngắn gọn, súc tích, dễ hiểu. Để làm tốt phần này, cách tốt nhất dành cho bạn đó là bạn nên tham khảo nhiều sách, báo, tạp chí hay các phương tiện truyền thông, thực tế cuộc sống để dễ lấy ví dụ nhất (Chẳng hạn về vấn đề tai nạn giao thông hay chuyện sống thử của giới trẻ hiện nay…). Bạn có thể trích dẫn thơ hoặc các ý kiến đánh giá có cơ sở để làm bài viết của mình sinh động hơn.

Điều quan trọng dành cho bạn đó là bạn nên làm nhiều đề để luyện khả năng viết mạch lạc, chính xác và nâng cao việc nhận dạng đề và lập dàn ý cho mình. Sau khi viết cần kiểm tra lại cả bài làm để tránh những sai sót không đáng có gây mất điểm.

Trên đây là một số chia sẻ giúp bạn có những tham khảo, bổ sung vào kỹ năng học tập của mình phục vụ cho kỳ thi Tốt nghiệp và thi vào Đại học sắp tới môn Ngữ văn. Chúc các bạn thành công!

Lê Hòa